Covid-19 tấn công phổi như thế nào? Làm sao để hạn chế tổn thương phổi

Covid-19 tấn công phổi như thế nào? Làm sao để hạn chế tổn thương phổi

Có thể phải mất đến 15 năm để phổi phục hồi hoàn toàn sau nhiễm SARS-CoV-2 quý vị đã biết điều này chưa

Cách thức SARS-CoV-2 tấn công phổi

Ở giai đoạn đầu của dịch COVID-19, các dữ liệu nghiên cứu cũng đã cho thấy, biến chứng nguy hiểm và phổ biến nhất ở các bệnh nhân nhiễm bệnh là viêm phổi. Theo dữ liệu, trong số 99 người đầu tiên bị viêm phổi nặng do nhiễm virus SARS-CoV-2, có đến 3/4 là viêm cả hai lá phổi. Khoảng 14% số đó có phổi bị tổn hại do hệ miễn dịch gây ra, 11% có bị suy đa tạng do nhiễm trùng huyết, một số khác có nguy cơ biến chứng trong thời gian điều trị tại bệnh viện như bội nhiễm vi khuẩn.

SARS-CoV-2 cũng tấn công vào phổi qua 3 giai đoạn cũng giống như SARS: Những ngày đầu mới nhiễm, virus tấn công dồn dập tế bào phổi, chủ yếu là lớp tế bào bảo vệ lông mao, sau đó làm bong tróc lớp bảo vệ này. Khi mất đi lớp bảo vệ, đường hô hấp sẽ bị chất bẩn, dịch lỏng và virus tràn ngập.

Đối với một số người, các vấn đề về hô hấp có thể trở nên nghiêm trọng đến mức cần được điều trị tại bệnh viện với oxy hoặc thậm chí là máy thở.

Bệnh viêm phổi do COVID-19 gây ra có xu hướng tồn tại ở cả hai phổi. Các túi khí trong phổi chứa đầy chất lỏng, hạn chế khả năng hấp thụ oxy, gây khó thở, ho và các triệu chứng khác. Sau giai đoạn 1 nếu hệ miễn dịch bệnh nhân đủ khoẻ, sẽ hồi phục. Nếu bệnh nhân bước sang giai đoạn 3, các tổn thương phổi nặng sẽ tiếp tục lan rộng dẫn tới suy hô hấp cấp tính (thở nhanh, khó thở, tím tái…). Trong trường hợp bệnh nhân có hồi phục, phổi sẽ bị tổn thương nặng và không thể phục hồi.

Các bệnh làm tăng nguy cơ tổn thương phổi nặng

Hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS)

Khi bệnh viêm phổi COVID-19 tiến triển, càng nhiều túi khí chứa đầy chất lỏng rò rỉ từ các mạch máu nhỏ trong phổi. Cuối cùng, khó thở hình thành và có thể dẫn đến hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS), một dạng suy phổi. Bệnh nhân ARDS thường không thể tự thở, có thể cần đến sự hỗ trợ của máy thở để giúp lưu thông oxy trong cơ thể.

Cho dù nó xảy ra tại nhà hoặc tại bệnh viện, ARDS có thể gây tử vong. Những người sống sót sau ARDS, hồi phục sau COVID-19 có thể bị sẹo phổi lâu dài.

Nhiễm trùng huyết

Một biến chứng khác có thể xảy ra của một trường hợp nghiêm trọng của COVID-19 là nhiễm trùng huyết. Nhiễm trùng huyết xảy ra khi nhiễm trùng lây lan qua đường máu, gây tổn thương mô ở mọi nơi mà nó đi qua.

Galiatsatos nói: “Phổi, tim và các hệ thống cơ thể khác hoạt động cùng nhau giống như các nhạc cụ trong một dàn nhạc. “Trong nhiễm trùng huyết, sự hợp tác giữa các cơ quan không còn nữa. Toàn bộ hệ thống cơ quan có thể bắt đầu ngừng hoạt động bao gồm cả phổi và tim”.

Nhiễm trùng huyết, ngay cả khi sống sót, có thể để lại cho bệnh nhân những tổn thương lâu dài ở phổi và các cơ quan khác.

Bội nhiễm

Galiatsatos lưu ý rằng khi một người mắc COVID-19, hệ thống miễn dịch đang làm việc chăm chỉ để chống lại kẻ xâm lược. Điều này có thể khiến cơ thể dễ bị nhiễm vi khuẩn hoặc vi rút khác - một dạng bội nhiễm. Nhiễm trùng nhiều hơn có thể dẫn đến tổn thương phổi bổ sung.

Bệnh nhân COVID-19 nặng, phổi có thể khó phục hồi

Hai nghiên cứu đến từ Đại học Columbia, New York và Viện Broad MIT đã tiến hành phân tích các mẫu mô thiết yếu thu thập được từ bệnh nhân COVID-19 tử vong, phát hiện ra rằng phổi của những người chết do COVID-19 chứa đầy các tế bào miễn dịch được gọi là đại thực bào.

Mặc dù các đại thực bào thường giúp chống lại một loại virus truyền nhiễm, nhưng dường như trong trường hợp này lại tạo ra một chu kỳ viêm nặng luẩn quẩn làm tổn thương thêm mô phổi. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng các đại thực bào tạo ra nồng độ IL-1β cao, một loại protein viêm được gọi là cytokine.

Tình trạng này là một phản ứng miễn dịch nghiêm trọng, trong đó cơ thể tạo ra các tế bào miễn dịch và protein có thể phá hủy các cơ quan khác. Điều này có thể giải thích tại sao những bệnh nhân trẻ tuổi không có bệnh lý nền lại có thể tử vong khi nhiễm COVID-19.

Khi một người qua khỏi và bình phục sau khi bị nhiễm trùng đường hô hấp điển hình, như cúm, phổi sẽ phục hồi. Nhưng ở bệnh nhân COVID-19 nghiêm trọng, cả hai nghiên cứu đều cho thấy quá trình phổi phục hồi không phải lúc nào cũng có thể xảy ra. SARS-CoV-2 không chỉ phá hủy các tế bào trong túi khí, được gọi là phế nang, rất cần thiết cho việc trao đổi oxy và carbon dioxide, mà viêm không được kiểm soát làm suy yếu các tế bào còn lại.

Trong cả hai nghiên cứu, mô phổi cũng chứa một số lượng lớn tế bào sợi nguyên bào. Số lượng ngày càng tăng của một loại nguyên bào sợi thúc đẩy nhanh quá trình xơ hóa phổi được thấy ở bệnh nhân COVID-19 nghiêm trọng. Các phát hiện chỉ ra các protein nguyên bào sợi cụ thể có thể đóng vai trò là mục tiêu của loại thuốc tiềm năng.

Hy vọng rằng với bộ dữ liệu từ hai nghiên cứu này, cùng với các phân tích và nghiên cứu trong tương lai sẽ cải thiện sự hiểu biết của chúng ta về các biến chứng lâu dài ở những bệnh nhân phục hồi sau COVID-19. Đây cũng là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của các liệu pháp đầy hứa hẹn, với mục tiêu ngăn ngừa các biến chứng và tử vong trong tương lai do COVID-19.

Các chuyên gia nhận định phổi những người bình phục sau nhiễm SARS-CoV-2 có thể trở lại “như bình thường”, khắc phục được tình trạng gắng sức kém (bước nhanh thở hổn hển) sau 6 tháng, nhưng để phổi hồi phục hoàn toàn có thể phải mất đến 15 năm.

Ở những người tổn thương phổi nặng chức năng phổi giảm đi khoảng 20-30%. Do vậy, bệnh nhân xuất viện nên áp dụng các bài tập cho phổi tăng cường thở đồng thời tốt cả cho tim mạch để cơ thể hồi phục từ từ

Panagis Galiatsatos, MD, MHS, là một chuyên gia về bệnh phổi tại Trung tâm Y tế Johns Hopkins Bayview, khám cho rất nhiều bệnh nhân bị COVID-19.

Bệnh nhân coronavirus có thể giảm nguy cơ tổn thương phổi không?

Galiatsatos nói rằng có những điều bệnh nhân có thể làm để giảm khả năng bị tổn thương phổi nghiêm trọng.

“Nếu quý vị gặp vấn đề sức khỏe khiến quý vị có nguy cơ mắc bệnh cao hơn, hãy đảm bảo rằng quý vị đang làm mọi thứ có thể để giảm thiểu khả năng lây nhiễm vi rút. Ngoài ra, hãy đảm bảo rằng tình trạng sức khỏe mạn tính của quý vị được kiểm soát tốt. Ví dụ, những người sống chung với bệnh tiểu đường, COPD hoặc bệnh tim nên đặc biệt cẩn thận để kiểm soát những tình trạng đó với việc theo dõi và dùng thuốc theo chỉ dẫn.”

Galiatsatos cho biết thêm rằng dinh dưỡng hợp lý, đủ nước cũng có thể giúp bệnh nhân tránh được các biến chứng của COVID-19. “Ăn uống đầy đủ là điều quan trọng đối với sức khỏe tổng thể. Hydrat hóa thích hợp duy trì lượng máu thích hợp, màng nhầy khỏe mạnh trong hệ hô hấp, có thể giúp chúng chống lại nhiễm trùng, tổn thương mô tốt hơn”.

BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:

+ Tiêm mũi 2 vaccine Moderna bị chậm có làm giảm hiệu quả bảo vệ của vaccine?

+ Bài tập thở chu kỳ chủ động cho bệnh nhân Covid-19 theo Bộ Y tế

+ Bài tập thở để tăng công suất phổi

+ Các bước lắp đặt, sử dụng bình oxy tại nhà đúng cách, cách thở

+ Điều trị Covid 19 theo mức độ, nguyên tắc điều trị

Suckhoecuocsong.vn