Hệ vi sinh đường ruột và bệnh viêm ruột (IBD)

Bệnh viêm ruột (IBD) là một trong những bệnh về đường tiêu hóa khá nhiều người mắc phải. Sự mất cân bằng trong hệ vi sinh đường ruột, suy giảm những vi khuẩn có lợi đã được cho là nguyên nhân gây ra các triệu chứng của bệnh viêm ruột (IBD).

Các rối loạn nghiêm trọng hơn như bệnh Crohn và viêm loét đại tràng đều là dạng bệnh viêm ruột IBD. Bệnh viêm ruột làm tổn thương các mô của ruột non và ruột già tương ứng thông qua quá trình viêm. Là phản ứng của cơ thể đối với chấn thương, tình trạng viêm được đặc trưng bởi các tế bào bạch cầu theo máu, các chất chống viêm dồn đột ngột đến vị trí tổn thương. Sự hiện diện của chúng gây ra tình trạng sưng đau, nóng và đỏ liên quan đến phản ứng viêm. Nguyên nhân của bệnh viêm ruột vẫn chưa được phát hiện, mặc dù có rất nhiều giả thuyết.

Hệ vi sinh đường ruột đã được chứng minh có khả năng kích hoạt các triệu chứng khởi phát bệnh viêm ruột. Theo đó, thành phần của các vi sinh vật đường ruột khác nhau giữa người khỏe mạnh và người mắc IBD. Việc sử dụng các loại thuốc kháng sinh cũng dẫn đến khởi phát bệnh IBD do sự thay đổi thành phần và chức năng của hệ vi sinh vật đường ruột. Ngoài ra, thay đổi các yếu tố môi trường như lạm dụng kháng sinh, thay đổi chế độ ăn uống, tâm lý căng thẳng, tuổi tác, tiền sử gia đình có người mắc bệnh, thói quen hút thuốc lá, sử dụng một số thuốc chống viêm không steroid có thể làm tăng các rối loạn tự miễn dịch và viêm bằng cách điều chỉnh thành phần hệ vi sinh vật đường ruột, dẫn đến rối loạn sinh lý.

Mặc dù cơ chế bệnh sinh của bệnh viêm ruột (IBD) vẫn chưa được biết rõ, nhưng đường tiêu hóa bị viêm ở những người mắc IBD đều đặc điểm chung là mất cân bằng (rối loạn sinh học) trong hệ vi sinh vật đường ruột. Đã có nhiều bằng chứng đã được đưa ra cho thấy rối loạn sinh lý đường ruột dẫn đến sự phá vỡ khả năng dung nạp miễn dịch, từ đó gây ra hoặc làm trầm trọng thêm bệnh IBD.

Theo đó, các nghiên cứu với những người tham gia đã làm rõ rằng thành phần của hệ vi sinh đường ruột ở người mắc IBD với người khỏe mạnh có sự khác nhau. Ngoài ra, hệ vi sinh vật đường ruột khác nhau giữa bệnh nhân mắc viêm loét đại tràng (UC) và bệnh Crohn (CD). Các phân tích về hệ vi sinh vật đường ruột ở bệnh nhân mắc IBD trên toàn thế giới đã dẫn đến quan sát rằng chứng rối loạn sinh lý liên quan đến sự tăng hoặc giảm các loài vi khuẩn đường ruột cụ thể ở bệnh nhân mắc bệnh viêm ruột.

Những người mắc IBD có hệ vi sinh vật đường ruột đặc trưng so với những người tham gia khỏe mạnh. Sự phong phú của Roseburia và Phascolarctobacter đã giảm đáng kể, trong khi đó của Clostridium lại tăng lên trong hệ vi sinh vật đường ruột của bệnh nhân mắc viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn. Roseburia có liên quan đến việc sản xuất tế bào T điều hòa chống viêm trong đường ruột và Phascolarctobacter chỉ tiêu thụ succinate và tạo ra axit propionic khi nuôi cấy cùng với Paraprevotella.

Axit propionic là một axit béo chuỗi ngắn (SCFA) có tác dụng chống viêm. Bệnh nhân mắc IBD đã giảm Phascolarctobacter sản xuất SCFA , cho thấy tác dụng chống viêm của SCFA có thể bị giảm, do đó có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng bệnh viêm ruột.

Sự đa dạng và phong phú về loài của nhóm Clostridium leptum, đây là một trong những nhóm vi khuẩn chính chiếm 16–25% hệ vi sinh vật đường ruột ở người, là khác nhau giữa những người tham gia khỏe mạnh và những người mắc IBD trong giai đoạn thuyên giảm.

Nhóm C. leptum, còn được gọi là cụm Clostridial IV, bao gồm Faecalibacter prausnitzii, Eubacteria và Ruminococcus . F. prausnitzii cho thấy mức độ phong phú giảm ở bệnh nhân Crohn và trên mô hình chuột bị viêm đại tràng. Nhóm C. leptum do F. prausnitzii thống trị cho thấy sự phong phú của hệ vi sinh vật trong phân của bệnh nhân viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn giảm đáng kể và được phát hiện trong cả giai đoạn bệnh hoạt động và giai đoạn thuyên giảm.

Việc giảm mức độ F. prausnitzii dẫn đến sự khởi phát của bệnh viêm ruột hoặc các sự kiện khởi phát bệnh IBD có thể đã gây ra sự giảm mức độ F. Prausnitzii. Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy lượng F. prausnitzii thấp ở hồi tràng của bệnh nhân mắc IBD trong quá trình phẫu thuật cắt bỏ là một yếu tố nguy cơ tái phát qua nội soi.

Bệnh nhân mắc bệnh Crohn được điều trị tái phát qua nội soi lúc 6 tháng cho thấy nồng độ Firmicutes thấp hơn, đặc biệt là F. prausnitzii , là vi khuẩn chính của nhóm C. leptum . Hơn nữa, F. prausnitzii  - một loại vi khuẩn hội sinh khiếm khuyết trong CD được phát hiện có tác dụng chống viêm in vitro và in vivo. Điều này cho thấy rằng việc sử dụng F. prausnitzii như một chế phẩm sinh học để cải thiện tình trạng rối loạn sinh lý đường ruột sẽ dẫn đến sự thuyên giảm các triệu chứng bệnh Crohn nghiêm trọng.

Hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe đường ruột, khi hệ vi sinh bị mất cân bằng có thể gây bệnh viêm ruột (IBD) hoặc khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Do đó, những người bị bệnh viêm ruột cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, luôn giữ tinh thần lạc quan vui vẻ, hạn chế uống rượu bia, ăn nhiều rau xanh, trái cây, bổ sung men vi sinh, thực phẩm giàu probiotic, prebiotic, sữa chua, trà kombucha, atiso, măng tây, chuối, lúa mạch, quả mọng, rau diếp xoăn, ca cao, rau bồ công anh,…

BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:

Duy trì sức khỏe đường ruột khi ăn chế độ ăn thuần chay

Mối liên hệ vi khuẩn đường ruột và bệnh tiểu đường type 2

Mối liên hệ vi khuẩn đường ruột và bệnh crohn như thế nào?

Hội chứng ruột kích thích IBS và bệnh viêm ruột IBD

Viêm ruột hoại tử do Clostridial nguy hiểm như thế nào?

 Suckhoecuocsong.vn