Cải thiện hệ vi sinh đường ruột kiểm soát bệnh viêm ruột (IBD)

Hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò quan trọng trong sức khỏe đường ruột, khi hệ vi sinh bị mất cân bằng có thể gây bệnh viêm ruột (IBD). Do vậy việc ngăn ngừa hoặc điều chỉnh sự mất cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột có thể giúp điều trị, kiểm soát bệnh IBD hiệu quả.

Bệnh viêm ruột (IBD) là gì?

IBD là các rối loạn tiêu hóa liên quan đến tình trạng viêm mô mạn tính trong đường tiêu hóa bao gồm: viêm loét đại tràng, bệnh Crohn.

+ Viêm loét đại tràng là tình trạng viêm, lở loét dọc theo niêm mạc đại tràng và trực tràng.

+ Bệnh Crohn đặc trưng bởi tình trạng viêm niêm mạc đường tiêu hóa, thường có thể liên quan đến các lớp sâu hơn ở bên trong, ảnh hưởng nhiều nhất đến ruột non. Phần ruột ruột già và đường tiêu hóa trên cũng có nguy cơ tổn thương nhưng không phổ biến.

Viêm đường ruột xuất hiện với các triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và vị trí tổn thương, các triệu chứng bao gồm:

Các triệu chứng bệnh viêm ruột

Bệnh Crohn: Đau bụng và đau quặn, đặc biệt là sau bữa ăn, buồn nôn, tiêu chảy, tcm thấy ốm yếu, sốt, chán ăn có thể dẫn đến giảm cân, phân có máu, sưng, đau, cứng khớp ở đầu gối và mắt cá chân, vết loét trong miệng giống như bệnh ung thư, viêm mắt, kích thích hoặc sưng quanh trực tràng, mệt mỏi, trầm cảm, lo lắng, khó tập trung, chậm tăng trưởng và phát triển giới tính ở thanh thiếu niên do thiếu dinh dưỡng

Viêm loét đại tràng: Đau và co thắt ở phía bên trái của bụng, đi tiêu từng đợt có máu, giống như chất nhầy, sưng, đau, cứng khớp ở đầu gối và mắt cá chân, vết loét giống như bệnh ung thư trong miệng, mệt mỏi, trầm cảm, lo lắng, khó tập trung, chậm phát triển ở thanh thiếu niên do thiếu dinh dưỡng.

Nhiều nghiên cứu cho thấy viêm ruột có thể do rối loạn chức năng hệ thống miễn dịch. Khi hệ thống miễn dịch chống lại sự xâm nhập của virus, vi khuẩn, phản ứng miễn dịch bất thường làm hệ thống miễn dịch tấn công nhầm vào các tế bào trong đường tiêu hóa. Một số đột biến gen cũng liên quan đến tình trạng viêm ruột. Ngoài ra viêm đường ruột do chế độ ăn uống và tâm lý căng thẳng, tuổi tác, tiền sử gia đình có người mắc bệnh, thói quen hút thuốc lá, sử dụng một số thuốc chống viêm không steroid, gồm: Ibuprofen, Naproxen natri, Diclofenac natri… cũng được đề cập đến tuy nhiên các bác sĩ cho rằng đây không phải là nguyên nhân gây bệnh mà chỉ là những yếu tố khiến bệnh nặng hơn.

Vai trò của hệ vi sinh vật trong bệnh viêm ruột

Hệ vi sinh đường ruột có mối liên hệ giữa các yếu tố môi trường, phản ứng miễn dịch. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng thiếu vi sinh vật đường ruột giai đoạn nhỏ tuổi ảnh hưởng đến sự trưởng trưởng thành và khả năng chịu chịu đựng của hệ thống miễn dịch ruột, do đó làm tăng nguy cơ IBD ở tuổi trưởng thành. Bên cạnh đó, các khiếm khuyết của một số gen của thụ thể nhận dạng mẫu như các gen cảm thụ giống số và các gen của thụ thể dạng nốt, dẫn đến rối loạn miễn dịch bẩm sinh, từ đó có thể làm giảm khả năng chịu đựng của vật chủ đối với vi sinh vật đường ruột. Vậy nên hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh, cân bằng rất quan trọng đối với sức khỏe đường ruột. Việc điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột bị rối loạn có thể giúp kiểm soát, điều trì bệnh viêm ruột (IBD).

Các phương pháp điều trị bệnh viêm ruột

Các pháp pháp điều trị IBD hiện nay bao gồm: liệu pháp chống viêm, ức chế miễn dịch và sinh học. Viêm ruột là bệnh dai dẳng hay tái phát, cần điều trị lâu dài. Nhiều bệnh nhân bị IBD không đáp ứng với các loại thuốc đã được phê duyệt lâm sàng nên cần phải phát triển các liệu pháp mới hoặc thuốc bổ sung và thay thế.

Với sự tiến bộ nhanh chóng trong metagenomics, các liệu pháp bổ sung và thay thế cho IBD dựa trên điều biến hệ vi sinh vật đường ruột đã phát triển nhanh chóng và đạt được một số kết quả tốt. Để điều chỉnh sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột theo cách trực tiếp hoặc gián tiếp nhằm tăng cao sức khỏe đường ruột probiotic, prebiotic, các sản phẩm thuốc thảo dược và cấy ghép vi khuẩn trong phân (FMT) được áp dụng.

Probiotic

Probiotic hỗ trợ hệ thống miễn dịch, đường ruột bằng cách xử lý các chất gây độc hại trong đường tiêu hóa, giúp ngăn ngừa các bệnh do thực phẩm, hỗ trợ tiêu hóa và hoạt động với hệ thống miễn dịch để chống lại các vi sinh vật gây bệnh trong đường tiêu hóa, cải thiện sức khỏe đường ruột tổng thể. Probiotic có thể được hấp thụ dưới dạng thực phẩm bổ sung như men vi sinh, nhưng cách tốt hơn nữa chúng ta có thể tiêu thụ thực phẩm có chứa men vi sinh tự nhiên.

Thực phẩm có chứa men vi sinh đã được lên men trong quá trình sản xuất. Thực phẩm lên men có chứa vi khuẩn sống, hoạt động bao gồm các sản phẩm từ sữa, chẳng hạn như sữa chua, kefir và yakult. Trà Kombucha là một loại đồ uống lên men khác có chứa các vi sinh vật có lợi này. Hay một số loại rau muối chua là nguồn cung cấp men vi sinh tốt, chẳng hạn như dưa cải bắp và kim chi. Tiêu thụ các sản phẩm đậu nành lên men như miso, natto và tempeh là một cách khác để kết hợp thực phẩm chứa probiotic vào chế độ ăn uống hằng ngày giúp cải thiện bệnh viêm ruột (IBD, các rối loạn tiêu hóa khác.

Prebiotic

Prebiotic là một loại chất xơ giúp nuôi dưỡng các vi khuẩn có lợi trong đường ruột. Một số các thực phẩm giàu prebiotic: atiso, măng tây, chuối, lúa mạch, quả mọng, rau diếp xoăn, ca cao, rau bồ công anh, hạt lanh, tỏi, các loại rau xanh, tỏi tây, yến mạch, hành, cà chua, đậu nành, lúa mì, khoai sâm,… Khi thường xuyên ăn các thực phẩm chứa prebiotic sẽ cải thiện tình trạng bệnh, giảm các triệu chứng bệnh viêm ruột.

Kỹ thuật ghép phân FMT (fecal bacteria transplantation)

FMT là sự chuyển giao các vi sinh vật trong phân từ những người hiến tặng khỏe mạnh sang những cá nhân mắc một số bệnh nhất định, thông qua các phương pháp kỹ thuật như thụt rửa, ống thông mũi-dạ dày hoặc nasojejunal và viên nang uống.

FMT đã được sử dụng để điều trị IBD phức tạp do C. difficile nhiễm trùng (CDI), cuối cùng được mở rộng để điều trị cho những bệnh nhân chỉ bị IBD là một chiến lược điều trị cho IBD. FMT có thể khôi phục cân bằng nội môi miễn dịch niêm mạc ruột ở bệnh nhân mắc IBD. Một số nghiên cứu lâm sàng đã chứng minh kết quả điều trị đầy hứa hẹn cho những bệnh nhân trong giai đoạn hoạt động nhẹ hoặc trung bình của bệnh IBD.

Hợp chất thảo dược và đơn thuốc

Hợp chất thảo dược và đơn thuốc cổ truyền có tác dụng làm giảm viêm ruột, ít nhất một phần bằng cách điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột cân bằng. Các loại thảo mộc có chứa polysaccharid bao gồm một số loại thuốc như nhân sâm Hoa Kỳ và cây sói rừng, cả hai đều cho thấy khả năng điều chỉnh chứng loạn khuẩn ruột và giảm thiểu tình trạng viêm ruột ở chuột.

Polyphenol trong thuốc thảo dược bao gồm anthocyanin, axit catechinic, axit ellagic và axit gallic, có thể được chuyển hóa thành các chất chuyển hóa có hoạt tính sinh học bởi vi sinh vật đường ruột. Do đó, việc điều chỉnh cấu trúc hệ vi sinh đường ruột có lợi cho sức khỏe đường ruột.

BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:

Hệ vi sinh đường ruột và bệnh viêm ruột (IBD)

Chế độ ăn dựa trên thực vậy duy trì đường ruột khỏe

Vai trò, ảnh hưởng của hệ vi sinh đường ruột đối với bệnh tiểu đường, béo phì, ung thư đại tràng

Hội chứng ruột kích thích IBS và bệnh viêm ruột IBD

Mối liên hệ vi khuẩn đường ruột và bệnh tiểu đường type 2

Suckhoecuocsong.vn