Bệnh đậu mùa khỉ lây lan như thế nào?

Bệnh đậu mùa khỉ lây lan như thế nào?

Bệnh đậu mùa khỉ là một bệnh hiếm gặp do nhiễm virus đậu mùa khỉ. Virus đậu mùa khỉ thuộc giống Orthopoxvirus trong họ Poxviridae. Chi Orthopoxvirus cũng bao gồm virus variola (gây bệnh đậu mùa), virus vaccin (được sử dụng trong vắc xin đậu mùa) và virus đậu mùa bò.

Bệnh đậu mùa khỉ được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1958 hai đợt bùng phát của một bệnh giống thủy đậu xảy ra trên các đàn khỉ được nuôi để nghiên cứu, do đó có tên là ‘bệnh đậu mùa khỉ’.

Sự lây truyền virus đậu mùa ở khỉ xảy ra khi một người tiếp xúc với virus từ động vật, người hoặc các vật liệu bị nhiễm virus.

Virus xâm nhập vào cơ thể qua da bị vỡ (ngay cả khi không nhìn thấy), đường hô hấp hoặc niêm mạc (mắt, mũi hoặc miệng)

Sự lây truyền từ động vật sang người có thể xảy ra do vết cắn hoặc vết xước, sơ chế thịt trong bụi cây, tiếp xúc trực tiếp với chất dịch cơ thể hoặc vật liệu bị tổn thương, hoặc tiếp xúc gián tiếp với vật liệu tổn thương, chẳng hạn như qua chất độn chuồng bị ô nhiễm.

Sự lây truyền từ người sang người được cho là xảy ra chủ yếu qua các giọt đường hô hấp lớn. Các giọt đường hô hấp thường không thể di chuyển quá vài feet, vì vậy cần phải tiếp xúc trực tiếp lâu dài. Các phương thức lây truyền từ người sang người khác bao gồm tiếp xúc trực tiếp với chất dịch cơ thể hoặc vật liệu bị tổn thương và tiếp xúc gián tiếp với chất liệu tổn thương, quan hệ tình dục và tiếp xúc giữa người với người hoặc với các vật dụng được bệnh nhân đậu mùa khỉ sử dụng chủ yếu là các món đồ như chăn, ga, gối, quần áo, khăn mặt,...

Vật chủ ổ chứa (vật mang mầm bệnh chính) của virus vẫn chưa được xác định mặc dù các loài gặm nhấm châu Phi được nghi ngờ là có vai trò trong việc truyền bệnh.

Virus gây bệnh chỉ mới được phục hồi (phân lập) hai lần từ một loài động vật trong tự nhiên. Trong lần đầu tiên (1985), virus được phục hồi từ một loài gặm nhấm châu Phi có vẻ bị bệnh (sóc dây) ở Vùng Equateur của Cộng hòa Dân chủ Congo. Trong lần thứ hai (2012), virus đã được phục hồi từ một con mangabey trẻ sơ sinh đã chết được tìm thấy ở Công viên Quốc gia Tai, Cote d’Ivoire.

Các báo cáo cho thấy người mắc đậu mùa khỉ có thể lây bệnh trong vòng 4 tuần do các tổn thương da kèm theo. Nghiên cứu ghi nhận một số bệnh nhân có thể lây nhiễm tới 10 tuần. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) giải thích, mọi người không lây nhiễm trong thời gian ủ bệnh của virus. Giai đoạn này có thể kéo dài từ 5 đến 21 ngày, nhưng trung bình từ 7 đến 14 ngày.

Chuyên gia y tế tại Đại học Southampton, Tiến sĩ Michael Head, thông tin: "Dựa trên các đợt bùng phát đậu mùa khỉ trước đây và hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Cơ quan y tế Vương quốc Anh, thời kỳ lây nhiễm (khi virus có thể truyền sang người khác) là khoảng thời gian có phát ban và mụn nước, kéo dài trong 2 tuần và lâu hơn”.

Đối với những người có nguy cơ cao tiếp xúc với các ca bệnh được khuyên nên cách ly tới 21 ngày.

Các triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ tương tự nhưng nhẹ hơn các triệu chứng của bệnh đậu mùa. Bệnh đậu mùa khỉ bắt đầu với sốt, nhức đầu, đau cơ, kiệt sức, các hạch bạch huyết sưng lên (bệnh nổi hạch). Trong vòng 1 – 3 ngày (đôi khi lâu hơn) sau khi xuất hiện sốt, bệnh nhân phát ban, thường bắt đầu ở mặt sau đó lan ra các bộ phận khác của cơ thể. Tổn thương tiến triển qua các giai đoạn sau trước khi tự khỏi: Macules, Papules, mụn nước, nụn mủ, vảy.

Việt Nam chưa ghi nhận ca lây nhiễm bệnh đậu mùa khỉ, nhưng để đảm bảo an toàn, phòng ngừa lây nhiễm các cơ quan Y tế tại Việt Nam đã đưa ra những khuyến cáo sau để nhằm nâng cao nhận thức cho người dân về tình hình bệnh đậu mùa khỉ và các biện pháp phòng chống tạm thời

+ Sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân (PPE) khi chăm sóc bệnh nhân

+ Hãy tránh tiếp xúc trực tiếp với vết thương, dịch cơ thể, giọt bắn và các vật dụng, đồ dùng bị nhiễm mầm bệnh đậu mùa

+ Người dân nên tránh tiếp xúc gần gũi với người mắc bệnh đậu mù

+ Che miệng khi ho, hắt hơi, sau khi hắt hơi, ho nên rửa tay lại với xà phòng để phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ hay các bệnh truyền nhiễm khác.

+ Thường xuyên rửa tay sạch bằng xà phòng và các dung dịch sát khuẩn, cồn thông thường sau khi sờ các vật dụng ở nơi cộng cộng, nơi đông người hay nhà đang có người mắc bệnh đậu mùa

+ Những người có các triệu chứng của trường hợp nghi ngờ mắc đậu mùa khỉ cần chủ động tự cách ly và tránh quan hệ tình dục

+ Những người xác định mắc bệnh đậu mùa khỉ phải được cách ly y tế đến khi điều trị khỏi bệnh.

+ Người đến các quốc gia có lưu hành dịch bệnh đậu mùa khỉ cần tránh tiếp xúc với động vật có vú bị bệnh như: động vật gặm nhấm, thú có túi, động vật linh trưởng (chết hoặc sống) có thể chứa virus đậu mùa khỉ

+ Người có các triệu chứng nghi ngờ, cần chủ động liên hệ với cơ sở y tế để được theo dõi, tư vấn kịp thời.

+ Hãy bổ sung thức ăn giàu vitamin trong thực đơn nhằm nâng cao sức đề kháng. Bổ sung các loại trái cây, rau củ chứa nhiều vitamin C, các loại thực phẩm giàu protein như: thịt bò, thịt lợn, thịt gà, cá, các loại cá biển, hải sản, trứng, sữa, các loại hạt đậu,...

+ Tuyệt đối không nên ăn hoặc tiếp xúc với động vật hoang dã, không ăn thịt động vật chưa nấu chín kỹ hoặc ăn các sản phẩm của động vật bị nhiễm bệnh.

Hiện tại, không có phương pháp điều trị an toàn, được chứng minh cho nhiễm virus đậu mùa khỉ. Với mục đích kiểm soát đợt bùng phát bệnh dịch, có thể sử dụng vaccine đậu mùa, thuốc kháng virus và globulin miễn dịch tiêm chủng (VIG)

BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:

Cách phân biệt sốt xuất huyết, Covid-19 chuẩn xác

Biện pháp phòng bệnh đậu mùa khỉ hiệu quả

Các dấu hiệu cảnh báo mắc bệnh đậu mùa khỉ chuẩn xác

Bệnh đậu mùa khỉ

Cách nhận biết bệnh quai bị, thủy đậu để ngăn ngừa dịch bệnh

Suckhoecuocsong.vn