Bằng cách nào phân bón lá hấp thụ được cho lá cây

7/8/2019 9:38:00 AM
Lá là bộ phận quan trọng của cây trồng chúng làm nhiệm vụ quang hợp và hấp thụ dinh dưỡng qua lá. Vậy lá cây hấp thụ phân bón như thế nào?

Lá cây cấu tạo gồm 1 lớp biểu bì bên trên giúp lá không thoát nước 1 cách thụ động, làm cho lá cứng cáp hơn để chống lại sâu bệnh.Vách ngoài của những tế bào lá được bao phủ bởi lớp cutin và một lớp sáp có đặc tính chống thấm nước rất mạnh nhưng đây cũng là mặt hạn chế đối với phân bón lá.

Cấu tạo của lớp sáp này bằng 1 loại lipid không thấm nước khi lá khô. Khi tiến hành phun phân bón lá vào thời điểm sáng sớm hoặc chiều mát để lớp sáp mềm mới thấm nước. Đây là bức tường lớn nhất để hấp thu dinh dưỡng qua lá.

Ngoài con đường đi qua khe hở của lớp sáp mềm, phân bón lá có thể thẩm thấu vào tế bào biểu bì lá còn có con đường khác chất tan có thể đi vào tế bào biểu bì lá là đi qua khí khổng trên bề mặt lá.số lượng khá lớn, có thể chiếm tới 1% diện tích lá.  Số lượng lỗ khí khổng của từng loại cây trồng khác nhau sẽ không giống nhau. Có những loài cây chỉ có khoảng 100 khí khổng/1mm2 lá, nhưngcó loài vài ngàn khí khổng/1 mm2 .

Ví dụ: ở Ngô là 120/mm2 (mặt trên là có 52 lỗ khí khổng ;mặt dưới có 68lỗ khí khổng), lúa 47mm2 (mặt trên lá lúa có 33 lỗ khí khổng mặt dưới có 14 lỗ khí khổng), cà chua có 142 (mặt trên lá cà chua có 12lỗ khí khổng, mặt dưới có 160 lỗ khí khổng, ở một số cây thân gỗ số lượng lỗ khí khổng rất lớn từ 300-400 chúng đều được bố trí ở mặt dưới của lá.

Vai trò của khí khổng giúp cây trồng thoát hơi nước tốt để ổn định nhiệt độ của cây. Đồng thời khi khí khổng mở khí CO2 đi vào giúp cho cây quang hợp. Chất tan khi phun qua lá sẽ đi qua khí khổng tuy nhiên khí khổng rất nhỏ nên trong phân bón lá có những phụ gia để làm giảm áp suất hơi từ trong ra.

Sự xâm nhập của chất lỏng xuyên qua bề mặt có sức căng cao và các khí khổng có thể xảy ra dưới một số điều kiện. Một trong những điều kiện này là tạo các giọt nhỏ liên kết với sự bốc hơi. Khi sự bốc hơi xảy ra, mức độ xâm nhập đạt cao nhất và sự hấp thu liên tục xảy ra với các phần chất rắn còn lại.

Sự xâm nhập chất dinh dưỡng còn vào các không bào bên trong lá cây. Các không bào rất quan trọng để chứa các chất dinh dưỡng trước khi chúng được hấp thu vào bên trong từng tế bào. Các chất dinh dưỡng sẽ vào những không bào này sau khi xâm nhập từ bên ngoài qua lớp biểu bì lá cũng như được hấp thu từ rễ qua các mao mạch trong thân cây.

Những nguyên tắc chung về việc hấp thu chất dinh dưỡng khoáng từ các không bào bên trong từng tế bào lá cũng giống như sự hấp thu từ bộ rễ. Sự hấp thu qua các tế bào lá có thể được điều khiển qua tình trạng dinh dưỡng của cây trồng, nhưng đây không phải là quy luật chung mặc dù hiện tượng này đã được khám phá đối với sự hấp thu lân. Việc hấp thu lân qua lá và vận chuyển xuống rễ xảy ra nhanh hơn đối với cây đang thiếu lân.

Kế tiếp phân bón lá xâm nhập vào màng tế bào. Đây là thành phần sống của tế bào cấu tạo bởi phospholipid và trên đó có gắn những protein giữa những protein có những khoảng hở để cho các chất tan chui qua.

Do đó để phân bón lá đạt hiệu quả tốt nhất cho cây trồng khi phun phân bón lá phải phun lên khu vực lá nhiều lỗ khí khổng nhất.

Ví dụ: Khi phun phân bón lá cho cây lúa, ngô có thể phun đều 2 mặt lá. Đối với khoai tây, cà chua lên tập chung phun phân bón lá ở mặt dưới và chỉ cần lướt ở mặt trên là được. Khi phun bón lá ở một số cây thân gỗ chỉ cần phun phân bón lá ở mặt dưới của cây.

Khi nào nên phun phân bón lá cho cây trồng

Khi quan sát cây trồng thiếu dinh dưỡng, khả năng  hấp thụ của bộ rễ bị giới hạn hoặc hoặc bị thiếu hụt các chất dinh dưỡng trong một thời gian:

+ Điều kiện của đất trồng không hữu hảocho bộ rễ của cây trồng hấp thu các chất dinh dưỡng trong đất nên cần phun phân bón lá cho cây để giúp cây phát triển

+ Bộ rễ cây trồng bị tổn tương do bị bệnh hoặc do việc xới xáo đất trồng khi chăm sóc cây làm đứt rễ.

+ Các chất dinh dưỡng trong đất bị bất động hóa do các vi sinh vật trong đất

+ Thời tiết mưa nhiều khiến đất quá ướt khiến thiếu oxy trong đất khiến cây trồng kém phát triển nên bổ sung phân bón lá cho cây.

+ Thời tiết hạn hán hoặc độ ẩm không khí cao cũng có thể hạn chế sự vận chuyển trong các mạch mao dẫn và ngăn cản sự phân phối các dưỡng chất bất động

+Nắng nóng hoặc khô hạn thiếu nước để các chất dinh dưỡng ngấm vào do quá khô không đủ độ ẩm

Bị cố định do môi trường đất và các chất hữu cơ trong đất trồng hoặc do đất bị nhiễm mặt, bất cân đối dinh dưỡng trong đất.

+ Khi cây đang ở thời kỳ cần nhiều dinh dưỡng. Do thời kỳ này nhu cầu dinh dưỡng của cây trồng vượt quá khả năng cung cấp mặc dù đất trồng rất màu mỡ.

+ Sự hoạt động của rễ cây thấp do trong thời kỳ ra hoa, đậu trái nhiệt độ thấp.

Các yếu tố ngoại cảnh có ảnh hưởng đến việc bón phân qua lá?

Bằng các thực nghiệm của mình các nhà khoa học đã chứng minh được các nguyên nhân có khả năng làm đóng mở lỗ khí khổng như sau:

Ánh sáng: Khi chiếu ánh sáng mạnh lên bề mặt của lá lập tức các lỗ khí khổng đóng lại và ngược lại khi chuyển cây qua khu vực bóng râm các lỗ khí khổng lại trở về trạng thái bình thường.

Độ ẩm đất: Khi đất quá khô, lỗ khí khổng của lá có thể ở trạng thái đóng. Mặc dù không có ánh sáng

Gió: gió khô làm lỗ khí khổng đóng lại để giảm sự thoát hơi nước

Nhiệt độ: Nhiệt độ môi trường từ 10-30 độ C lỗ khí khổng được mở rộng dần đến cực đại. Nhiệt độ trên 30 độ C lỗ khí khổng sẽ đóng lại

Nhưng điều quan trọng để nâng cao hiệu quả của phân bón lá nên phun phân bón cho cây trong điều kiện nhiệt độ không khí dưới 30 độ C trời không nắng, không mưa để tránh phân bị rửa trôi, không có gió khô và cần cung cấp nước đầy đủ cho cây trồng qua bộ rễ của cây

Các tin khác