Cách phân biệt nốt phát ban đậu mùa khỉ với bệnh về da khác

Cách phân biệt nốt phát ban đậu mùa khỉ với bệnh về da khác

Bệnh đậu mùa khỉ đang lây lan trên khắp thế giới, tại Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp nào mắc bệnh đậu mùa khỉ. Nhưng bệnh có biểu hiện cụ thể trên da, chủ yếu là mẩn đỏ và mụn nước, song có thể bị nhầm lẫn với một số loại bệnh ngoài da khác. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cách phân biệt nốt phát ban đậu mùa khỉ với bệnh về da khác

Sự lây truyền virus đậu mùa ở khỉ xảy ra khi một người tiếp xúc với virus từ động vật, người hoặc các vật liệu bị nhiễm virus. Virus xâm nhập vào cơ thể qua da bị vỡ (ngay cả khi không nhìn thấy), đường hô hấp hoặc niêm mạc (mắt, mũi hoặc miệng).

Sự lây truyền từ động vật sang người có thể xảy ra do vết cắn hoặc vết xước, sơ chế thịt trong bụi cây, tiếp xúc trực tiếp với chất dịch cơ thể hoặc vật liệu bị tổn thương, hoặc tiếp xúc gián tiếp với vật liệu tổn thương, chẳng hạn như qua chất độn chuồng bị ô nhiễm.

Sự lây truyền từ người sang người được cho là xảy ra chủ yếu qua các giọt đường hô hấp lớn. Các giọt đường hô hấp thường không thể di chuyển quá vài feet, vì vậy cần phải tiếp xúc trực tiếp lâu dài. Các phương thức lây truyền từ người sang người khác bao gồm tiếp xúc trực tiếp với chất dịch cơ thể hoặc vật liệu bị tổn thương và tiếp xúc gián tiếp với chất liệu tổn thương,

Vật chủ ổ chứa (vật mang mầm bệnh chính) của virus vẫn chưa được xác định mặc dù các loài gặm nhấm châu Phi được nghi ngờ là có vai trò trong việc truyền bệnh.

Virus gây bệnh chỉ mới được phục hồi (phân lập) hai lần từ một loài động vật trong tự nhiên. Trong lần đầu tiên (1985), virus được phục hồi từ một loài gặm nhấm châu Phi có vẻ bị bệnh (sóc dây) ở Vùng Equateur của Cộng hòa Dân chủ Congo. Trong lần thứ hai (2012), vi rút đã được phục hồi từ một con mangabey trẻ sơ sinh đã chết được tìm thấy ở Công viên Quốc gia Tai, Cote d’Ivoire.

Bệnh có biểu hiện cụ thể trên da, chủ yếu là mẩn đỏ và mụn nước, song có thể bị nhầm lẫn với một số loại bệnh ngoài da khác. Do đó, các chuyên gia đã chỉ ra đặc điểm cụ thể của đậu mùa khỉ trên da.

Mụn mủ có mẩn đỏ xung quanh

Biểu hiện đặc trưng của bệnh đậu mùa khỉ là các tổn thương giống như mụn nhọt. Đầu tiên, người bệnh sẽ phát ban ngoài da. Sau đó, vết phát ban tiến triển thành mụn mủ, mụn nước và cuối cùng đóng vẩy.

Theo Viện Da liễu Mỹ, khi bị nhiễm bệnh đậu mùa khỉ tình trạng phát ban có thể ở bất cứ đâu, kể cả mặt và tứ chi hoặc trên cơ thể. Tiến sĩ Christine Ko, Khoa Da liễu tại Đại học Yale, cho biết các nốt đậu mùa khỉ ở giai đoạn đầu mắc bệnh có thể giống với mụn mủ với mẩn đỏ xung quanh nên nhiều người khó phân biệt, thường nhầm lẫn với các bệnh ngoài da khác.

Ngoài ra, khi mắc người bệnh còn bị phát ban đỏ ở bộ phận sinh dục hoặc bẹn. Phát ban cũng có thể giống với "vết sưng tấy dưới da, có mẩn đỏ kèm theo".

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cho biết, bệnh đậu mùa khỉ kéo dài từ hai đến 4 tuần. Mọi người có thể lây nhiễm cho đến khi vết phát ban lành hoàn toàn, cơ thể hình thành lớp da mới.

Vết phát ban đầu tiên xuất hiện ở nhiều bộ phận

Nhiều bệnh nhân phát hiện mắc bệnh đậu mùa khỉ từ một vết phát ban ở vùng bẹn. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo đây là loại virus lây lan toàn thân trên khắp các bộ phận trên cơ thể. Các triệu chứng ngoài da có thể biểu hiện ở bất cứ đâu, kể cả mắt.

Tiến sĩ Ko cho biết các bác sĩ da liễu vẫn đang tìm hiểu về cơ chế biểu hiện của đậu mùa khỉ trên da, bao gồm các vết phát ban khác nhau và triệu chứng liên quan. Tuy nhiên, điều khiến bà ngạc nhiên là mụn nước có thể lan rất nhanh trong thời gian ngắn

"Nếu bạn nổi mụn nước, đặc biệt là mụn nước căng bóng hoặc mụn mủ và chúng lan ra toàn thân, hãy đi khám vì có thể bạn đã nhiễm đậu mùa khỉ", bà nói.

Phát ban kèm sưng hạch bạch huyết

Đặc điểm khác để phân biệt đậu mùa khỉ với bệnh do virus khác là tình trạng sưng tấy hạch bạch huyết, gây đau đớn.

Các hạch bạch huyết trở nên lớn hơn, thường là vào thời điểm bệnh nhân bị sốt. Hạch nổi vài ngày trước khi xuất hiện triệu chứng phát ban.

Tiến sĩ Ko cho biết "Vùng bẹn hoặc bộ phận sinh dục bị sưng đỏ kèm cảm giác đau. Đó chính là các hạch bạch huyết, có thể liên quan đến đậu mùa khỉ, đặc biệt là khi bệnh nhân có thêm triệu chứng đau trực tràng”

Warren Heymann, giáo sư y khoa và nhi khoa, Trưởng Khoa Da liễu tại Trường Y Cooper, khuyến cáo mọi người kiểm tra các triệu chứng ngoài da trước khi quan hệ tình dục nếu từng tiếp xúc với người bệnh đậu mùa khỉ.

Các triệu chứng dễ nhầm lẫn với đậu mùa khỉ

Thứ nhất là hiện tượng chốc lở. Đây là bệnh nhiễm trùng ngoài da do vi khuẩn, kèm mụn nước đóng vảy bên trên. Thứ hai, là tình trạng nhiễm nấm, khiến da phồng rộp. Nhiễm nấm thường gây ra các phát ban có vảy màu hồng, đôi khi khiến da phồng rộp.

Bệnh giang mai cũng dễ nhầm lẫn với đậu mùa khỉ, bởi các vết phát ban có hình dạng khá giống.

Các loại bệnh từ virus khác như herpes, varicella (virus thủy đậu), bệnh tay chân miệng đều là những loại bệnh phổ biến có vết phát ban giống với đậu mùa khỉ.

Hiện tại chưa có phương pháp, thuốc đặc trị bệnh đậu mùa khi nhưng bệnh có thể thuyên giảm và tự khỏi mà không cần điều trị.

Một số loại thuốc được cho là có thể điều trị đậu mùa khỉ có thể kể đến như: Thuốc kháng virus cidofovir, thuốc kháng virus mới tecovirimat, thuốc nghiên cứu brincidofovir (CMX001),… – Vốn là các loại thuốc có hoạt tính chống lại virus đậu mùa trên khỉ. Tuy nhiên, hiện chưa có loại thuốc nào được nghiên cứu hoặc sử dụng trong các vùng dịch để điều trị bệnh đậu khỉ.

Một số người từng tiêm vaccine ngừa bệnh đậu mùa thì vẫn có nguy cơ mắc bệnh đậu mùa khỉ. Nhưng các triệu chứng bệnh thường nhẹ hơn, không diễn tiến nặng và ít nguy cơ để lại biến chứng, không cần can thiệp.

BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:

Nguyên nhân chính nào lây lan bệnh đậu mùa khỉ?

Bệnh đậu mùa khỉ

Vắc xin phòng bệnh đầu mùa khỉ

Cách phân biệt bệnh đậu mùa khỉ, bệnh thủy đậu chính xác nhất

Biện pháp phòng bệnh đậu mùa khỉ hiệu quả

Suckhoecuocsong.vn