Hiểu về các ban trong đền thờ Thánh Mẫu?

2/22/2016 2:43:45 PM
Đền thờ Thánh Mãu thường có rất nhiều ban, nhưng thông thường có 9 ban thờ chính trong đền. Tuy nhiên mỗi đền chỉ thờ một số ban và các ban thường không thờ đủ các vị thánh.  

Đền thờ Thánh Mãu thường có rất nhiều ban, nhưng thông thường có 9 ban thờ chính trong đền. Tuy nhiên mỗi đền chỉ thờ một số ban và các ban thường không thờ đủ các vị thánh.

1. Ban thờ Ngọc Hoàng Thượng Đế

Ngọc Hoàng, vị Thánh cao nhất trong đạo Mẫu, có ban thờ riêng trong các đền và phủ. Đứng hai bên ngài là Quan Nam Tào và Quan Bắc Đẩu.

2. Ban thờ Tam toà Thánh mẫu và Tứ phủ Thánh mẫu

Tứ phủ thánh Mẫu gồm:

- Mẫu đệ nhất Thuợng Thiên mặc áo đỏ

- Mẫu đệ nhị Thuợng Ngàn mặc áo xanh

- Mẫu đệ tam Thoải phủ mặc áo trắng

- Mẫu đệ tứ Địa Phụ

Thường 3 ngôi đầu được thờ tại một ban gọi là ban thờ Tam Tòa Thánh Mẫu. Mẫu Địa được thờ riêng.  Tam tòa Thánh Mẫu đều là hóa thân của 3 làn giángtrần của Mẫu Liễu Hạnh

3. Ban thờ Ngũ vị Tôn Ông

Ngũ vị Vương Quan, các vị đều mặc võ quan, mang kiếm hay kích, màu sắc võ phục thì tuỳ thuộc các vị thần ở các phủ như:

- Quan đệ nhất thượng thiên mặc áo đỏ

- Quan đệ nhị Thượng ngàn mặc áo xanh

- Quan đệ tam Thoải phủ mặc màu trắng,

- Quan đệ tứ khâm Sai (còn gọi là Quan Giám sát)

- Quan đệ ngũ Tuần Tranh (còn gọi là Quan Tuần)

- Quan đệ Tam và Quan đệ Ngũ đều thuộc Thoải phủ, dòng Long Vuơng Bát Hải.

4. Ban thờ Tứ phủ Chầu Bà

Tứ phủ Thánh bà hay Tứ phủ Chầu bà đuợc hoá thân, phục vụ trực tiếp Tứ phủ Thánh Mẫu.

Chầu Đệ Nhất hoá thân của Mẫu Thuợng Thiên, Chầu Đệ Nhị hoá thân của Mẫu Thuợng Ngàn, vị Thánh thống soái trong các hàng Chầu, cai quản vùng núi non, sơn cuớc. Khi giáng trần bà mặc sắc phục Mán, màu xanh, đặc trưng cho Nhạc phủ.

Chầu Đệ Tam là hoá thân của Mẫu Thoải. Đó là vị Thánh có dáng vẻ u buồn, y phục và khăn trùm màu trắng.

Chầu Đệ Tứ là vị Thánh giữ vai trò khâm sai Tứ Phủ. Tuy đứng đầu Địa Phủ, có khi bà hoá thân duới dạng Chầu Thoải phủ, khi giáng trần bà mặc áo trắng, múa đôi mái chèo; khi lại hoá thành Thánh Mẫu Thiên phủ, mặc áo đỏ, múa quạt (Chầu Đệ Tứ khâm sai Thuợng Thiên).

Chầu Năm

Chầu Lục

Chầu Chầu Lục gốc nguời Nùng ở Hữu Lũng (Lạng Sơn).

Chầu Bảy

Chầu Bát

Chầu Chín 

Chầu Muời gốc nguời thổ, tương truyền đã có công giúp Lê Lợi đánh tan quân Liễu Thăng, trấn ải Chi Lăng, được thờ ở Đồng Mỏ (Lạng Sơn).

Chầu Bé ở Bắc Lệ (Lạng Sơn).

5. Ban thờ thập vị Quan Hoàng

Có mười vị Quan Hoàng và ban thờ Quan Hoàng thường thờ 3 vị sau:

- Ông Hoàng Bơ

- Ông Hoàng Bẩy

- Ông Hoàng Muời.

Khi các ông giáng đồng, các Ông Hoàng có phong cách gần giống các Quan lớn, tuy nhiên có phần phong nhã, vui tươi hơn.

6. Ban thờ Thập nhị Vương cô

Thập nhị Vuơng cô, từ cô Cả (Cô Đệ Nhất) đến cô thứ 12 (Cô Bé), đều là các thị nữ của Thánh Mẫu và các Chầu. Tuy nhiên, khi giáng đồng các Cô có thể hoá thân vào vai trò khác nhau của Tứ Phủ.

- Cô Đệ Nhất là thị nữ của Mẫu Thuợng Thiên, mặc rất đẹp.

- Cô Đôi là thị nữ của Mẫu Thuợng Ngàn, khi giáng trần với hai bông hoa cài trên mái tóc.

- Cô Bơ (Ba) thuộc thuỷ phủ rất nổi tiếng với y phục màu trắng, thắt lung hồng , múa điệu chèo đò. Cô chữa bệnh cứu nguời bằng cách ban nuớc uống, nhưng cũng có thể gieo bệnh nếu kẻ nào đó làm trái ý Cô.

- Cô thứ Tư là thị nữ của Chầu Đệ Tứ.

- Cô Năm thuộc Chầu Đệ Ngũ, nhưng cũng có khi đuợc hoá thân là thị nữ của Mẫu Thuợng Ngàn hay Thuợng Thiên, cô thuờng xuất hiện trong các bữa tiệc.

- Cô Sáu phủ Thuợng Ngàn, ăn mặc áo chàm, đeo túi hoa, tóc cài hoa rừng, lung thắt con dao nhỏ, đi hái thuốc chữa bệnh cứu nguời.

- Cô Bảy 

- Cô Tám

- Cô Chín là thị nữ của Mẫu Thuợng Ngàn, giáng trần cô nói tiếng Mán, tiếng Muờng, cô múa đuốc soi đuờng, thêu hoa trên vải. Cô cai quản Đền Sòng Sơn (Lạng Sơn), là một nữ thần rừng rất linh thiêng.

Cô Tám, Cô Chín ngự tại đền Chín Giếng - Sòng Sơn

Cô Mười ngự tại Đồng Mỏ- Lạng Sơn

Cô Mười Một

Cô thứ Muời Hai còn gọi là Cô Bé Bắc Lệ, Cô Bé Thuợng Ngàn, đền thờ cô ở Bắc Lệ.

7. Ban thờ Thập Nhị Vương Câu

Thập nhị Vuơng cậu, là những nguời chết trẻ, từ 1 – 9 tuổi, hiển linh thành các bé Thánh. Nguời ta không biết rõ đầy đủ về 10 hay 12 vị thuộc hàng Cậu, họ là các phụ tá của các Ông Hoàng. Thuờng thì, lần lên đồng nào cũng có giá Cậu Bơ và Cậu Bé. Đó là các giá đồng với tính cách phóng túng, nghịch ngợm, quần áo kỳ cục, lời nói ngọng nghịu của trẻ con, kèm theo các điệu múa lân hay múa hèo khá sôi nổi.

8. Ban thờ Quan Ngũ Hổ và Ông Lốt

Quan ngũ Hổ và Ông Lốt (Rắn), nơi thờ thần Ngũ Hổ ở hạ ban, phía duới điện thờ Mẫu. Phía trên điện thờ chính, có hình tuợng đôi Bạch Xà vắt ngang.

Trong quan niệm dân gian, Hổ là vị chúa cai quản vùng rừng núi, còn Rắn là thần ở nơi sông nuớc. Hổ thuờng đuợc vẽ năm con hổ màu sắc khác nhau, trong đó Hoàng Hổ (Hổ vàng) trấn phuơng Trung tâm (địa khu), Hắc Hổ (Hổ đen) trấn phuơng Bắc (Thuỷ khu), Bạch Hổ(Hổ trắng) trấn phuơng Tây(Kim khu), Xích Hổ ( Hổ đỏ ) trấn phuơng Nam (Hoả khu), Thanh Hổ (Hổ xanh) trấn phuơng Đông (Mộc khu). Trong thờ Mẫu Tứ Phủ hay trong tín nguỡng dân gian, hình tuợng Hổ là biểu tuợng cho sức mạnh thiêng liêng, có thể trừ diệt ma tà, trấn giữ các phuơng, là thần linh canh cửa ở các ngôi đền.

9. Ban thờ Vương Phụ Vương Mẫu

Vương Phụ Vương Mẫu (Lê Thái Công và Thái Bà) và các vị Tổ Tiên Sinh ra Thánh Mẫu. Là những nguời có công sinh thành ra Thánh Mẫu khi Ngài giáng xuống trần gian.

Hiểu về các ban trong đền thờ Thánh Mẫu?

Suckhoecuocsong.com.vn

Các tin khác