Trời chuyển lạnh, người trên 50 tuổi bị tăng huyết áp cần làm gì để tránh đột quỵ

Khi những đợt gió mùa đông bắc tràn về, nền nhiệt độ giảm sâu đột ngột cũng là lúc hệ thống tim mạch của người từ 50 tuổi trở lên phải đối mặt với thử thách lớn nhất trong năm. Theo GS.TS Phạm Mạnh Hùng (Viện trưởng Viện Tim Mạch, Bệnh viện Bạch Mai), khi thời tiết chuyển lạnh, các mạch máu dưới da có xu hướng co thắt lại để giữ nhiệt cho cơ thể. Hiện tượng này làm tăng lực cản ngoại vi, khiến huyết áp vọt lên cao và buộc quả tim phải co bóp với cường độ mạnh hơn bình thường.

Không những thế, nhiệt độ thấp còn làm tăng độ nhầy của máu và kích thích quá trình hình thành các cục máu đông, làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai biến mạch máu não (đột quỵ) và các biến cố tim mạch cấp tính. Đối với người trên 50 tuổi, đặc biệt là những người đã sẵn có tiền sử tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim hay tiểu đường, việc chủ động phòng ngừa trong những ngày rét đậm, thay đổi thời tiết đột ngột là chìa khóa sống còn để bảo vệ sức khỏe.

Giữ ấm toàn diện và tránh sốc nhiệt khi thay đổi môi trường

Quy tắc hàng đầu để bảo vệ người lớn tuổi trong mùa lạnh chính là giữ ấm cơ thể, đặc biệt chú trọng các vùng nhạy cảm như đầu, cổ, ngực và bàn chân, bởi đây là nơi thoát nhiệt nhanh và dễ làm co mạch máu nhất. Khi trời rét đậm, cô chú và anh chị nên hạn chế ra ngoài vào sáng sớm hoặc đêm muộn khi nhiệt độ xuống thấp.

Một sai lầm cực kỳ nguy hiểm nhưng rất nhiều người mắc phải là bước ra khỏi phòng ngủ ấm áp hoặc vừa ngủ dậy đã lao ngay ra ngoài trời lạnh mà không mặc đủ ấm. Sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột này có thể gây co mạch bộc phát, làm huyết áp tăng vọt dẫn đến xuất huyết não hoặc nhồi máu cơ tim.

Nếu muốn tập thể dục buổi sáng, người trên 50 tuổi nên chuyển hoàn toàn việc vận động vào trong nhà, chờ khi trời sáng hẳn và ấm hơn mới ra ngoài, đồng thời luôn khởi động thật kỹ để các khớp xương và hệ tuần hoàn kịp thích nghi.

Nhiều người lầm tưởng uống rượu bia sẽ giúp "giữ ấm" cơ thể, nhưng thực chất cảm giác nóng bừng chỉ là tạm thời do mạch máu giãn ra ngoài da, khiến cơ thể tiếp tục thất thoát nhiệt lượng nhanh hơn và cực kỳ nguy hiểm cho người cao huyết áp.

Tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc

Một thực trạng phổ biến ở người trung niên và cao tuổi là khi thấy thời tiết se lạnh hoặc tự đo thấy huyết áp ổn định tại nhà thì tự ý giảm liều, ngưng uống thuốc, hoặc thậm chí tự ý mượn thuốc của người khác dùng chung. Các chuyên gia tim mạch khẳng định đây là hành động "đùa với lửa".

Thuốc huyết áp có tác dụng duy trì sự ổn định của thành mạch, do đó việc tự ý dừng thuốc sẽ làm huyết áp mất kiểm soát và tăng cao đột ngột. Bên cạnh đó, người trên 50 tuổi cũng cần chú ý điều chỉnh chế độ ăn uống trong những ngày lạnh: tuyệt đối hạn chế muối, nước mắm, các món kho mặn, dưa cà muối chua và các loại thực phẩm chế biến sẵn. Duy trì lối sống lành mạnh, ăn nhạt, nói không với thuốc lá và hạn chế tối đa bia rượu sẽ giúp giảm tải gánh nặng cho hệ tuần hoàn.

Thiết lập thói quen theo dõi huyết áp chuẩn xác tại nhà

Đối với người từ 50 tuổi trở lên, chiếc máy đo huyết áp bắp tay điện tử nên là vật dụng không thể thiếu trong gia đình, đặc biệt vào mùa lạnh. Người bệnh nên duy trì đo huyết áp đều đặn vào hai thời điểm cố định trong ngày là buổi sáng (sau khi ngủ dậy, trước khi ăn sáng và uống thuốc) và buổi tối trước khi đi ngủ.

Khi đo, cần ngồi nghỉ ngơi yên tĩnh ít nhất 5 phút, lưng tựa thẳng vào ghế, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn và cánh tay để thoải mái ngang tầm tim. Tránh tuyệt đối việc hút thuốc, uống trà đặc, cà phê hoặc tập thể dục trong vòng 30 phút trước khi đo. Mỗi lần nên đo 2 lượt cách nhau khoảng 1 phút và ghi chép lại kết quả vào sổ tay để mang theo chia sẻ với bác sĩ trong các buổi tái khám.

Cần ghi nhớ rằng tăng huyết áp thường diễn ra rất âm thầm, không phải lúc nào cũng gây đau đầu hay chóng mặt để nhận biết. Mục tiêu điều trị thông thường cho phần lớn người bệnh là duy trì huyết áp dưới 130/80 mmHg. Tuy nhiên, với người rất cao tuổi hoặc thể trạng suy yếu, ngưỡng an toàn có thể được điều chỉnh riêng biệt bởi bác sĩ điều trị để tránh tình trạng hạ huyết áp quá mức gây hoa mắt, té ngã.

Nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm để cấp cứu kịp thời

Trong những ngày trời lạnh, người bệnh và người nhà cần đặc biệt cảnh giác với các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ hoặc biến cố tim mạch để đưa đi cấp cứu ngay lập tức, tuyệt đối không chờ đợi hay hy vọng huyết áp tự hạ:

+ Cảm giác đau tức nặng ngực, có thể lan ra hàm, vai hoặc cánh tay trái.

+ Tình trạng khó thở đột ngột, hụt hơi khi không vận động nặng.

+ Các triệu chứng thần kinh khu trú: méo miệng, nhân trung lệch, yếu hoặc liệt hoàn toàn một bên tay chân, nói đớ, nói khó hoặc không nói được.

+ Đột ngột mất thị lực một hoặc cả hai mắt, đau đầu dữ dội bất thường không rõ nguyên nhân, lơ mơ, choáng váng hoặc ngất xỉu.

Nếu đo được chỉ số huyết áp tâm thu từ 180 mmHg trở lên hoặc huyết áp tâm trương từ 120 mmHg trở lên kèm theo các triệu chứng bất thường kể trên, đây là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp cần gọi ngay xe cứu thương 115.

Ngay cả khi chưa có triệu chứng mà huyết áp tăng rất cao, người bệnh cũng chỉ nên ngồi yên nghỉ ngơi và liên hệ nhân viên y tế hướng dẫn. Tuyệt đối không tự ý ngậm thuốc dưới lưỡi hoặc uống dồn liều với mong muốn hạ huyết áp thật nhanh, bởi việc ép huyết áp tụt đột ngột ở người lớn tuổi có thể gây thiếu máu não trầm trọng và nguy hiểm đến tính mạng.

Giữ ấm cơ thể, uống thuốc đều đặn theo đơn và theo dõi sát sao các biến động nhỏ của cơ thể chính là chiếc khiên vững chắc nhất giúp người tuổi 50+ vượt qua mùa lạnh an toàn, bảo vệ sức khỏe toàn diện

Suckhoecuocsong.vn/TH