Top 3 thực phẩm giúp giảm tổn thương tế bào phổi do ô nhiễm không khí

1/6/2026 1:44:00 PM
Không khí ô nhiễm, thời tiết thay đổi không chỉ gây ho, rát họng, xoang mũi mà còn tác động lâu dài cho phổi. Các chất chất ô nhiễm kích hoạt phản ứng viêm, khiến tế bào biểu mô đường hô hấp bị tổn thương.

 

Không khí ô nhiễm, thời tiết thay đổi không chỉ gây ho, rát họng, xoang mũi mà còn tác động lâu dài cho phổi. Các chất chất ô nhiễm kích hoạt phản ứng viêm, khiến tế bào biểu mô đường hô hấp bị tổn thương. Để giảm tổn thương phổi do ảnh hưởng ô nhiễm không khí hãy thường xuyên ăn các loại thực phẩm dưới đây.

Nhóm thực phẩm giàu vitamin C

Khi chúng ta hít phải không khí ô nhiễm, các chất độc hại và bụi mịn kích thích cơ thể sản sinh ra các gốc tự do (Reactive Oxygen Species - ROS). Các phân tử không ổn định này tấn công và phá hủy màng tế bào phổi, DNA và protein. Vì vậy các thực phẩm giàu vitamin C hoạt động như một "người dọn dẹp", nó trực tiếp nhường điện tử để trung hòa các gốc tự do này trước khi chúng kịp gây hại cho nhu mô phổi.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng bụi mịn PM2.5 làm suy yếu và gây mất mát ti thể (mitochondria) – bộ phận sản sinh năng lượng cho tế bào phổi. Khi ti thể bị hỏng, tế bào phổi sẽ yếu đi và dễ bị chết hơn. Vitamin C giúp duy trì cấu trúc và chức năng của ti thể, ngăn chặn sự sưng tấy và vỡ vụn của chúng dưới tác động của ô nhiễm. Điều này giúp tế bào phổi duy trì được sức sống và khả năng tự phục hồi.

Để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất, bạn nên ưu tiên nguồn vitamin từ thực phẩm tự nhiên giàu vitamin C như ớt chuông, cam, quýt, kiwi, dâu tây, bông cải xanh và các loại rau xanh. Khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, lượng vitamin C trong các loại thực vật này sẽ giảm. Do đó, để tối ưu hoá hấp thu vitamin C, mọi người nên ưu tiên ăn tươi, ít nấu trên nhiệt độ cao trong thời gian dài

Nhóm thực phẩm giàu carotenoid

Trong hệ thống phòng thủ chống ô nhiễm, nếu Vitamin C là "tuyến đầu" (dịch lót đường hô hấp) và Vitamin E là "vệ sĩ màng tế bào", thì Carotenoid (như Beta-carotene, Lycopene, Lutein) chính là hệ thống gia cố niêm mạc và chống độc chuyên sâu bảo vệ phổi.

Carotenoid là nhóm sắc tố thực vật có màu vàng cam và đỏ, sở hữu hoạt tính chống ô xy hóa. Một số loại carotenoid như beta-carotene là tiền chất vitamin A, tức cơ thể có thể chuyển thành vitamin A sau khi hấp thụ.

Về sinh học, vitamin A giúp duy trì biểu mô và chức năng miễn dịch niêm mạc. Trong khi đó, nhóm chất carotenoid góp phần trung hòa gốc tự do.

Vì vậy nên ăn các thực phẩm chứa nhiều carotenoid như cà rốt, bí đỏ, khoai lang cam, cà chua và ớt chuông đỏ. Để giúp hấp thu carotenoid tốt hơn, nên ăn kèm các món giàu carotenoid với một ít chất béo tốt, chẳng hạn dầu ô liu, trái bơ hay các loại quả hạch như hạnh nhân, óc chó,…

Nhóm thực phẩm giàu vitamin E

Màng tế bào phổi được cấu tạo chủ yếu từ các chất béo (lipid). Khi bụi mịn (PM2.5) hoặc các khí độc khác đi vào phổi, chúng gây ra quá trình peroxy hóa lipid – một chuỗi phản ứng phá hủy màng tế bào. Khi đó, vitamin E là chất chống oxy hóa tan trong chất béo. Nó nằm ngay trong màng tế bào để ngăn chặn chuỗi phản ứng phá hủy này, giúp màng tế bào phổi luôn vững chắc và không bị "vỡ" dưới tác động của ô nhiễm.

Ngoài ra, ô nhiễm không khí kích hoạt các tế bào miễn dịch tiết ra các chất gây viêm, dẫn đến các triệu chứng như ho, tức ngực hoặc làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn. Vitamin E (đặc biệt là dạng alpha-tocopherol) giúp ức chế việc sản sinh các chất trung gian gây viêm như Prostaglandin. Điều này giúp giảm độ nhạy cảm của phổi đối với các tác nhân kích thích từ môi trường, giữ cho đường thở thông thoáng hơn

Cả vitamin E và vitamin C tạo thành một "cặp bài trùng" bảo vệ phổi không thể tách rời. Sau khi Vitamin E trung hòa một gốc tự do, nó sẽ bị "vô hiệu hóa". Lúc này, Vitamin C sẽ xuất hiện để phục hồi (tái tạo) lại Vitamin E, giúp nó tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bảo vệ. Sự phối hợp này tạo nên một hệ thống phòng thủ liên tục và bền bỉ cho tế bào phổi.

Để bảo vệ các tế bào phổi trong điều kiện thời tiết ô nhiễm nên ăn nhiều các thực phẩm giàu vitamin E như: hạt hướng dương, hạnh nhân, trái bơ, các loại dầu thực vật như dầu hướng dương, dầu mầm lúa mì và một số loại ngũ cốc như gạo lứt, yến mạch, lúa mì, lúa mạch.

Ngoài ra, mọi người cũng có thể sử dụng thực phẩm bổ sung vitamin E. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý liều cao vitamin E dạng bổ sung có thể tăng nguy cơ chảy máu và tương tác thuốc, đặc biệt nếu đang dùng thuốc chống đông máu. Vì vậy, nếu không có chỉ định rõ ràng của bác sĩ chuyên khoa, hãy ưu tiên nguồn vitamin E từ thực phẩm tự nhiên.

Suckhoecuocsong.vn

Các tin khác

https://www.facebook.com/suckhoecuocsong.com.vn/