Thủy sản bị nhiễm estrogen dưới góc nhìn khoa học
Thời gian vừa qua, dư luận xã hội đã được chứng kiến câu chuyện lươn “ngậm” thuốc ngừa thai gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Tuy nhiên, xung quanh vấn đề này còn nhiều ý kiến trái chiều khẳng định không thể có chuyện cho thuốc ngừa thai vào thức ăn nuôi lươn hoặc nếu lỡ có nhiễm thuốc ngừa thai trong thịt lươn thì chỉ cần nấu chín là xong... Để làm rõ vấn đề này, chúng ta hãy cùng nghe ý kiến phân tích của các nhà khoa học…
Nghiên cứu của Đại học California
Các estrogen là một trong những chất gây rối loạn nội tiết (endocrine-disrupting compounds, EDCs) rất phổ biến. Khi chất EDC xâm nhiễm vào môi trường, nó có thể gây ra rối loạn chức năng sinh sản nam giới đến động vật hoang dã. Người ta thấy các estrogen này khi được thải ra từ động vật nuôi trong trang trại vào hệ thống nước ngọt, các thủy sản như cá, tôm, lươn.. tiếp xúc với mức độ thấp của estrogen có thể gây rối loạn chức năng sinh sản.
Nghiên cứu tại Đại học California, San Francisco, cho thấy, tuy không là tất cả, nhưng các estrogen trong thuốc ngừa thai là tác nhân chính gây ô nhiễm estrogen ở các sông, đầm, hồ. Estrogen tổng hợp trong thuốc ngừa thai làm gián đoạn sinh sản ở một số loài cá như cá chép Nam Âu (Rutilus rutilus). Các hoóc môn có thể kích hoạt cá đực phát triển cơ quan sinh dục nữ và để sản xuất trứng, và các nhà nghiên cứu cho thấy có liên hệ giữa nhiễm estrogen trong nước uống với vấn đề sinh sản và bệnh ung thư của con người.
Bên cạnh đó, người ta cũng đã ghi nhận rằng ở các trang trại quy mô lớn, động vật, bãi rác, dược phẩm, đồ dùng sinh hoạt.v.v..… sẽ tạo ra những hóa chất giống như estrogen (xeno estrogen) cũng được thải nhập vào nguồn nước gây ô nhiễm các chất EDC.
Để hiểu rõ hơn về nguồn estrogen trong nước uống, Tiến sĩ Amber Wise và các đồng nghiệp, ĐH UC, San Francisco, đã làm đến 82 đề tài nghiên cứu khoa học và đã ước tính rằng ethinylestradiol, estrogen tổng hợp thường được sử dụng nhất trong các loại thuốc tránh thai, khả năng chiếm gần bằng 1% của tổng estrogen bài tiết của người Mỹ. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu tìm thấy bằng chứng cho nguồn estrogen khác có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt của con người.
Đun nấu khó phân hủy các estrogen lẫn trong thực phẩm
Cũng như chất tiền thân là cholesterol, các hoóc môn có nhân steroid như hoóc môn nữ (estrone, estradiol, estriol, E1, E2,E3) đều khá bền với nhiệt độ. Các món ăn chiên xào vẫn chứa nhiều chất béo trong đó có cholesterol.
Người tiêu dùng cần cẩn trọng với các món được chế biến từ lươn, nếu thấy nghi vấn nên bỏ ngay để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình
Người ta đã kiểm tra tính chịu nhiệt (heat stability), không bị hủy khi đun nấu, của các estrogen tự nhiên (estrone E1, β-estradiol (β-E2) và estriol E3) và một số xenoestrogen trong dầu thực vật và nước đun nóng cho thấy chúng ổn định trong dung dịch nước sôi 100°C.
Các estrogen tự nhiên cũng ổn định trong dầu thực vật đun nóng (160-180°C), trong khi catechol estrogen giảm chỉ giảm 30-50% sau thời gian 2 giờ thí nghiệm. Nghiên cứu này cho thấy rằng nấu ăn có làm giảm nhưng không loại trừ hết khả năng phơi nhiễm với cá estrogen có trong thức ăn.
Khuyến cáo người tiêu dùng
Trong môi trường tự nhiên, cá, tôm, lươn, trạch… có thể nhiễm các chất gây biến đổi nội tiết EDCs, đặc biệt là các estrogen tự nhiên hay ngoại lai, gây phát triển “siêu thịt” hơn các thủy sản bình thường. Những chất này có thể “ngấm” vào cơ thể các thủy sản qua đường ăn uống hay thẩm thấu. Nhà chăn nuôi có thể cho thuốc ngừa thai vào quy trình chăn nuôi là có thể trên lý thuyết.
Trước thực trạng trên, Ủy ban An toàn Thực phẩm cần có trách nhiệm kiểm tra, “đóng dấu” thực phẩm sạch để bảo vệ sức khỏe và tạo lòng tin cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, người dùng cần lưu ý, các thực phẩm “ngậm” thuốc ngừa thai này bền với nhiệt độ, không hay rất ít bị phân hủy khi đun nấu, nên khi thấy nghi vấn cần đổ bỏ là tốt hơn cả…
Tổng hợp (theo Vietnamnet)
Các tin khác
-
Vì sao ăn yến mạch vẫn tăng cân, cách dùng chuẩn nhất
Yến mạch là thực phẩm quen thuộc trong các thực đơn lành mạnh nhờ chứa nhiều chất xơ và dinh dưỡng. Tuy nhiên, dù sử dụng yến mạch hằng ngày, mỡ thừa vẫn không thể tự tiêu biến nếu tổng lượng năng lượng nạp vào vượt quá nhu cầu của cơ thể. -
Những gợi ý bữa sáng xanh giúp hạ mỡ máu và dẻo dai thành mạch
Nhiều người thường chọn trứng làm bữa sáng nhưng việc đa dạng hóa nguồn đạm đầu ngày bằng các thực phẩm giàu chất xơ hòa tan, chất chống oxy hóa và chất béo không bão hòa là chiến lược dinh dưỡng tuyệt vời để bảo vệ hệ tuần hoàn. -
4 món dân dã tốt cho mạch máu: Ăn đúng cách còn hỗ trợ huyết áp, cholesterol và đường ruột
Sức khỏe của hệ mạch máu không chỉ phụ thuộc vào các bài tập thể thao hay nỗ lực kiểm soát cân nặng, mà còn chịu tác động trực tiếp từ những món ăn xuất hiện hằng ngày trên mâm cơm gia đình. -
5 loại rau giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh trong mùa thu
Sự thay đổi thời tiết trong mùa thu dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái "thu táo" với các biểu hiện như khô miệng, đầy bụng, ăn uống kém ngon hoặc táo bón. -
5 loại nước tuyệt đối không nên đựng trong bình giữ nhiệt
Bình giữ nhiệt chất liệu inox (thường là inox 304 hoặc 316) từ lâu đã trở thành vật dụng bất ly thân nhờ sự tiện lợi trong việc duy trì nhiệt độ đồ uống. -
6 mẹo ăn cơm chuẩn khoa học không lo tăng cân
Cơm trắng từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong mâm cơm người Việt. Tuy nhiên, trong xu hướng giảm cân hiện đại, tinh bột tinh chế thường bị coi là "kẻ thù" hàng đầu gây tích mỡ và tăng đường huyết -
8 thực phẩm mùa thu giúp cơ thể thích nghi thời tiết
Thời điểm giao mùa thu đến mang lại cảm giác dễ chịu nhưng cũng là lúc cơ thể chịu áp lực điều chỉnh hệ miễn dịch trước những thay đổi về nhiệt độ và độ ẩm. -
6 thực phẩm tưởng ít béo nhưng gây tăng cân
Trong chế độ ăn hàng ngày, có vô số món ăn nhìn bề ngoài rất thanh tịnh hoặc được dán nhãn "bổ dưỡng" nhưng thực chất lại chứa mật độ calo, đường bổ sung và chất béo ẩn cực kỳ cao. -
Mỗi sáng làm 3 việc này giúp giảm gan nhiễm mỡ
Việc chủ động thực hiện 3 thói quen đơn giản, chuẩn khoa học ngay sau khi thức dậy có thể giúp bạn phục hồi chức năng gan hiệu quả mà không cần thay đổi quá lớn trong lối sống. -
7 lợi ích sức khỏe nổi bật của củ dền
Củ dền là loại rau củ chứa nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu, tốt cho tiêu hóa, hỗ trợ tăng cường sức khỏe tim mạch và nâng cao sức bền cho cơ thể.