Tế bào thần kinh được ‘sạc pin’ như mới sau khi bị chấn thương
Phát hiện này tuy vẫn còn sơ bộ nhưng sẽ dẫn đến những hướng đi mới nhằm giúp những bệnh nhân tăng cường tỷ lệ hồi phục từ những vụ đột quỵ hoặc chấn thương não.
Nếu pin xe của bạn hư trên đường, bạn có thể gọi trợ giúp hoặc nhờ một người ngoài cuộc giúp đỡ. Tương tự như vậy, khi tế bào thần kinh của chúng ta bị hư "pin", tức ti thể phát năng lượng, thì chúng sẽ phát tín hiệu kêu gọi một loại tế bào não khác là tế bào hình sao nhằm xin sự giúp đỡ. Những tế bào hình sao sẽ phản ứng lại bằng cách quyên góp thêm ti thể cho những tế bào thần kinh bị cạn kiệt năng lượng.
“Đây là một nghiên cứu rất thú vị và quan trọng vì nó mô tả một cơ chế khá mới mẻ, theo đó tế bào hình sao có thể bảo vệ tế bào thần kinh”, theo lời Reuven Stein, một nhà thần kinh học tại Viện Sinh học thần kinh Rabin ở Tel Aviv, Israel cho biết.
Để thích ứng với công việc truyền dẫn thông tin trong não tiêu tốn rất nhiều năng lượng, tế bào thần kinh cần rất nhiều ty lạp thể. Đây là các nhà máy sản xuất điện từ các phân tử nhiên liệu ATP. Chúng giúp giữ các tế bào sống và làm việc một cách hiệu quả. Ti thể phải được thay mới thường xuyên trong tế bào thần kinh. Nhưng nếu các ty lạp thể bị hỏng hoặc không được thay thế kịp với nhu cầu của tế bào, việc cung cấp năng lượng sẽ bị gián đoạn, dẫn đến gây chết tế bào não hàng loạt.
Tế bào hình sao, kẻ cứu mạng tế bào thần kinh khi chúng cạn năng lượng. Nguồn ảnh: sciencemag.com
Vào năm 2014, một số nhà nghiên cứu công bố bằng chứng đầu tiên cho thấy rằng các tế bào có thể chuyển đổi các ty lạp thể trong não cho nhau. Khi tế bào thần kinh thải tế bào ti thể bị hỏng ra ngoài môi trường, những tế bào hình sao sẽ nuốt chúng và phân hủy chúng. Một nghiên cứu năm 2012 cũng cho thấy rằng, các tế bào gốc từ tủy xương có thể góp tặng ti thể cho tế bào phổi sau khi xảy ra chấn thương nghiêm trọng.
Một số nghiên cứu cho thấy rằng tế bào hình sao có thể tạo ra một loại tín hiệu thần kinh cầu cứu bằng cách sử dụng một loại enzyme gọi là CD38. Enzyme này sẽ được sản xuất ra trên toàn cơ thể nếu có chấn thương nặng xảy ra. Khi các nhà khoa học biến đổi gen chuột nhằm khiến cơ thể chúng sản xuất dư thừa CD38, tế bào hình sao sẽ chiết xuất và gửi vào môi trường cơ thể một lượng lớn ti thể.
Các nhà khoa học sau đó đã rút dịch cơ thể chứa hàm lượng lớn ti thể này và tiêm vào cơ thể chuột bị tổn thương não. Kết quả cho thấy những tế bào thần kinh trong cơ thể chuột đã hấp thụ hết các ty lạp thể trong dịch tiêm trong vòng 24 giờ. Các tế bào thần kinh sau đó đã mọc ra nhánh mới, sống lâu hơn và có nồng độ ATP cao hơn hẳn các tế bào không được “sạc pin”.
Các nhà khoa học hy vọng rằng phát hiện này có thể dẫn đến những phương pháp điều trị mới cho các bệnh do rối loạn chức năng của ty lạp thể, ví dụ như bệnh Parkinson. Căn bệnh này là một rối loạn thoái hóa thần kinh liên quan chặt chẽ với rối loạn chức năng của ty lạp thể, trong đó tế bào thần kinh chịu trách nhiệm sản xuất ra chất dopamine bị chết hàng loạt.
Suckhoecuocsong.com.vn ( Theo Khampha)(sciencemag)
Các tin khác
-
Ăn gì để khỏe tim? 4 loại ngũ cốc nguyên hạt được các bác sĩ khuyên dùng
Ngũ cốc nguyên hạt không chỉ đơn thuần là nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể mà còn được ví như tấm khiên bảo vệ hệ thống tim mạch. -
Vitamin B Tổng Hợp (B-Complex): Chìa Khóa Vàng Đánh Bay Mệt Mỏi Và Nạp Đầy Năng Lượng
Việc sử dụng vitamin B tổng hợp (B-complex) có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe -
3 thói quen uống sữa đậu nành sai cách khiến cơ thể tích mỡ, thận suy giảm
Sữa đậu nành từ lâu đã được mệnh danh là "thức uống vàng" trong thực đơn giảm cân và phát triển cơ bắp, mang lại nhiều lợi ích quý giá cho sức khỏe. -
Loại rau quả giàu selen giúp bảo vệ sức khỏe gan hiệu quả
Gan dưới áp lực của thực phẩm bẩn và ô nhiễm môi trường, lá gan rất dễ bị tổn thương và suy yếu. Ít ai biết rằng, bí quyết để củng cố sức khỏe cho cơ quan này lại nằm ở selen, một khoáng chất vi lượng cực kỳ mạnh mẽ nhưng thường bị bỏ qua. -
Cẩn trọng 5 món ăn có thể chứa hàng trăm hạt vi nhựa
Hạt vi nhựa đang âm thầm xuất hiện trong mâm cơn gia đình. Có một thực tế đáng báo động là các hạt nhựa siêu nhỏ này đã len lỏi vào chuỗi thức ăn, biến những thực phẩm tưởng chừng vô hại trở thành nguồn phơi nhiễm nhựa chính cho cơ thể. -
Bí kíp dưỡng thận mỗi ngày chỉ bằng những thực phẩm quen thuộc
Trong cơ thể, thận đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng từ đào thải độc tố, điều hòa cân bằng muối - nước đến duy trì sự ổn định của các chất điện giải. Nhưng khi bộ lọc này suy yếu, sức khỏe tổng thể sẽ bị ảnh hưởng từ đó chất lượng cuộc sống, sức khỏe cũng bị suy giảm theo. -
Đừng bỏ lỡ: 6 thực phẩm vàng của mùa xuân giúp tràn đầy năng lượng
Sau mùa mùa đông dài, ăn nhiều những thực phẩm giàu năng lượng khiến có thể nhiều người cảm thấy nặng nề, mệt mỏi. Mùa xuân chính là thời điểm vàng giúp chúng ta cải thiện hệ tiêu hóa, hồi sinh làn da, tăng năng lượng cho cơ thể. -
6 loại nước uống quét sạch mỡ thừa, độc tố sau Tết
hỉ với một tách trà xanh thanh khiết hay ly nước chanh ấm mỗi sáng, chúng ta đang kích hoạt 'công tắc' đốt mỡ tự nhiên, dập tắt cơn thèm ăn dai dẳng, giảm tích mỡ và đánh thức bộ máy chuyển hóa đang ngủ quên sau kỳ nghỉ dài. -
6 thực phẩm giải cứu chiếc bụng đầy hơi, khó tiêu ngày Tết
Thay vì để cảm giác khó chịu làm mất vui, việc chủ động chuẩn bị sẵn những thực phẩm "thân thiện" trong gian bếp sẽ là giải pháp vàng giúp cả gia đình đánh bay đầy bụng, khó tiêu. -
Bí kíp cứu nguy ngứa da đầu mỗi khi giao mùa
Có rất nhiều người bị tình trạng ngứa da đầu mỗi khi thời tiết giao mùa. Vừa gội đầu xong những vẫn cảm thấy bứt rứt, gàu bong tróc li ti trên vai áo, hay cảm giác da đầu khô căng gây tình trạng khó chịu.