Nguyên nhân, cách điều trị và phòng bệnh Chikungunya

Bệnh Chikungunya do virus Chikungunya (CHIKV) gây nên, khi bị nhiễm bệnh khiến cơ thể gặp tình trạng sốt cao, mệt mỏi, đau khớp dữ dội,… Bài viết dưới đây sẽ bật mí nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa bệnh Chikungunya chuẩn nhất.

Nguyên nhân gây bệnh Chikungunya

Chikungunya là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Chikungunya (CHIKV) gây ra, lây truyền qua trung gian là muỗi Aedes (cùng loại muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết

Triệu chứng bệnh Chikungunya

Bệnh Chikungunya đã được đề cập trong y văn từ lâu, nên không phải là bệnh lạ nhưng hiện nay, bệnh có xu hướng bùng phát và lan rộng tại nhiều nước trên thế giới, có thể do yếu tố thay đổi môi trường, thời tiết làm muỗi phát triển từ đó gây bệnh cho con người. Sau khi bị muỗi nhiễm vi rút hút máu người bệnh, đốt và truyền sang người khỏe. Thời gian ủ bệnh từ 3–7 ngày, sau đó bệnh khởi phát với triệu chứng gồm:

+ Sốt cao đột ngột (thường trên 39°C)

+ Đau khớp dữ dội, đặc biệt các khớp cổ tay, ngón tay, đầu gối và mắt cá

+ Đau cơ

+ Đau đầu

+ Buồn nôn

+ Phát ban

+ Phù quanh khớp.

Nhóm bệnh nhân có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn, bao gồm:

+ Trẻ sơ sinh

+ Người lớn có bệnh lý nền (tăng huyết áp, bệnh thận, tiểu đường,..).

Các triệu chứng của Chikungunya xuất hiện trung bình từ 4-12 ngày sau khi bị muỗi nhiễm bệnh đốt. Thường đa số người nhiễm virus Chikungunya có thể hồi phục sau vài tuần, nhưng có một số trường hợp khi bị nhiễm bệnh sẽ dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở người có hệ miễn dịch yếu. Một số biến chứng có thể xảy ra bao gồm:

Đau khớp mạn tính, người bệnh có thể bị đau khớp trong nhiều ngày hoặc nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau khi khỏi bệnh.

- Một số trường hợp nhiễm có biến chứng về mắt, tim và thần kinh như viêm não, viêm cơ tim, viêm võng mạc...

+ Trong trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể tử vong nếu không được phát hiện, điều trị sớm.

Bệnh Chikungunya điều trị thế nào?

Do bệnh Chikungunya lây truyền chủ yếu qua vết đốt của muỗi vằn (cùng loài truyền sốt xuất huyết) bao gồm muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus. Các phương pháp chẩn đoán xác định bệnh Chikungunya bao gồm:

+ Xét nghiệm ELISA để phát hiện kháng thể IgM/IgG hoặc kháng nguyên virus.

+ Xét nghiệm PCR (Polymerase Chain Reaction) và realtime-PCR để phát hiện vật liệu di truyền của virus Chikungunya. Hiện nay một số cơ sở xét nghiệm đã có xét nghiệm PCR để chẩn đoán.

Điều trị bệnh Chikungunya

Hiện tại, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh Chikungunya. Do đó, việc điều trị chủ yếu tập trung vào việc giảm nhẹ các triệu chứng để giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn, quá trình hồi phục của cơ thể diễn ra nhanh hơn.

Giảm đau, hạ sốt

Giảm triệu chứng đau, hạ sốt có thể cho người bệnh sử dụng thuốc giảm đau và hạ sốt không kê đơn như paracetamol (acetaminophen) giúp kiểm soát cơn sốt và đau khớp.

Nghỉ ngơi và bù nước

Nghỉ ngơi đầy đủ là rất quan trọng để cơ thể có thời gian phục hồi, đặc biệt là khi sốt cao và đau nhức dữ dội.

Cho người bệnh uống nhiều nước để ngăn ngừa tình trạng mất nước do sốt. Người bệnh có thể uống nước lọc, nước trái cây, hoặc oresol, nước canh hầm

Chế độ dinh dưỡng

 Duy trì chế độ ăn uống cân bằng, giàu protein, rau quả tươi và vitamin để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể như: cháo, soup, bông cải xanh, rau bina, súp lơ trắng, kiwi, lựu, cam, đu đủ, nho, quýt, bưởi, nước dừa, nước chanh, trứng, sữa và chế phẩm từ sữa. Kiêng ăn các đồ cay nóng, thực phẩm chiên rán, đồ ăn chứa nhiều đường, đồ uống có gas, chứa caffeine muối,  

Vật lý trị liệu

Trong trường hợp cơn đau khớp kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng sau khi hết sốt, vật lý trị liệu có thể được khuyến nghị để giảm đau và phục hồi chức năng khớp.

Cách phòng bệnh Chikungunya

Phòng ngừa bệnh Chikungunya lây lan trong cộng đồng đối với những người về từ các quốc gia, khu vực đang có sự gia tăng dịch bệnh Chikungunya cần chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 12 ngày nếu có biểu hiện sốt, đau mỏi cơ khớp.

Người dân tại các hộ gia đình, khu dân cư thực hiện các biện pháp phòng bệnh như:

Diệt lăng quăng/bọ gậy/muỗi

+ Vệ sinh môi trường loại bỏ những nơi có thể trở thành chỗ cư trú, sinh sôi của muỗi.

+ Dùng màn khi ngủ, bôi thuốc đuổi muỗi.

+ Xử lý nước đọng quanh nhà, loại bỏ chai lọ, vỏ lốp, vệ sinh chum vại và các vật chứa nước thường xuyên.

+ Hạn chế du lịch hoặc công tác tại khu vực đang bùng phát bệnh. Khi có biểu hiện sốt, đau khớp, phát ban… sau khi đi từ vùng có dịch, người dân cần đến cơ sở y tế để khám, điều trị kịp thời.

+ Khi đưa trẻ ra ngoài trời, khu vực rậm rạp nhiều cây cối, công viên,…sử dụng xe đẩy có rèm che hoặc màn chống muỗi cho trẻ.

+ Lắp lưới chống muỗi cho cửa sổ giúp ngăn chặn muỗi vào nhà

+ Bôi hoặc xịt thuốc chống muỗi khi ra ngoài, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối muộn.

+ Mặc quần áo dài tay, sáng màu, giúp chế vùng da hở, giảm khả năng bị muỗi tấn công.

Suckhoecuocsong.vn