Thuật dưỡng sinh nâng cao tuổi thọ

Người ta, ai bảo cũng chỉ sống có một lần. Bởi thế, mọi người đều quý sinh mạng của mình và luôn mong ước mong muốn được sống khỏe sống lâu. Từ ngàn đời nay con người luôn tìm mọi cách để bảo vệ, nâng cao sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, nhất là khi xã hội ngày càng văn minh và đời sống vật chất ngày càng được cải thiện. Nhưng làm thế nào để đạt được sự trường thọ thì không phải ai cũng có được lời giải đáp thỏa đáng và đúng đắn.

Câu hỏi luôn được đặt ra trong suốt lịch sử hàng ngàn năm phát sinh, tồn tại và phát triển của nền y học cổ truyền phương đông là làm thế nào để có thể sống lâu và sống khỏe? Người ta quan niệm  thế này, kẻ thực hành thế kia, y đạo và y thuật hết sức phong phú, xong tất cả đều xoay quanh và tôn vinh, làm phong phú thêm cho một phương pháp vô cùng độc đáo của y học phương đông: phương pháp dưỡng sinh trường thọ.

Dưỡng sinh trường thọ là gì?

“Dưỡng” là nuôi dưỡng, bảo vệ; “sinh” là sự sống, mạng sống; dưỡng sinh còn gọi là “bảo sinh”, “nhiếp sinh”,” đạo sinh”…chính là những hoạt động tích cực và chủ động của con người nhằm thích nghi ngày càng  tốt hơn với môi trường tự nhiên và xã hội để gìn giữ, bảo vệ, nâng cao sức khỏe và kéo dài tuổi thọ. Nói theo cổ nhân, dưỡng sinh có nghĩa là “bảo dưỡng sinh mạng” muốn vậy phải “thuật tự nhiên” (thích ứng với môi trường tự nhiên và xã hội xung quang) và “dưỡng chính tính” (bảo vệ và nuôi dưỡng chính khí- sức đề kháng).

Trải qua hàng ngàn năm hình thành và phát triển dựa trên cơ sở lý luận vững chắc của triết học cổ đại Phương đông, lại được thực tiễn khắt khe kiểm nghiệm, ngày nay phép dưỡng sinh trường thọ đã thực sự trở thành một bộ môn khoa học chuyên nghiên cứu về lý luận và phương pháp dự phòng bệnh tật, bảo vệ và phục hồi sức khỏe, làm chậm quá trình lão hóa và kéo dài tuổi thọ.

Phép dưỡng sinh trường thọ đã thực sự trở thành một bộ môn khoa học chuyên nghiên cứu về lý luận và phương pháp dự phòng bệnh tật, bảo vệ và phục hồi sức khỏe.

Nội dung của dưỡng sinh trường thọ như thế nào?

Phương pháp dưỡng sinh trường thọ có nhiều loại khác nhau. Căn cứ vào hình thức có thể phân thành 3 loại: dưỡng sinh sinh hoạt bao gồm các phương pháp ăn uống, sinh hoạt, lao động, nghỉ ngơi, điều dưỡng tinh thần và vệ sinh tình dục; dưỡng sinh tự nhiên bao gồm phương pháp dưỡng sinh bốn mùa và dưỡng sinh hoàn cảnh; dưỡng sinh kỹ thuật  bao gồm các phương pháp châm cứu, xoa bóp tập luyện khí công, thực dưỡng và dược dưỡng. Nếu căn cứ vào mục đích có thể phân thành hai loại: dưỡng sinh thông thường và dưỡng sinh chuyên biệt. Nhưng dù phân loại the cách nào thì nội dung cơ bản của phương pháp dưỡng sinh trường thọ cũng gồm 3 vấn đề: kiện thân, dưỡng tâm và mỹ dung.

Kiện thân

Còn gọi là dưỡng thân, nghĩa là sử dụng các biện pháp cần thiết làm cho bên ngoài da dẻ sáng láng, cơ nhục, tay chân rắn chắc, ngũ quan linh lợi; bên trong tạng phủ khỏe mạnh, kinh mạch lưu thông, khí huyết sung túc. Để đạt được điều này, ba vấn đề quan trọng nhất cần thực hành là: ăn uống khôn ngoan, dùng thuốc hợp lý và vận động tập luyện đúng cách. Ăn uống là điều kiện cơ bản để duy trì sự sống và quá trình sinh trưởng, phát dục của cơ thể, nhưng điều quan trọng là phải đảm bảo đầy đủ, cân bằng, điều độ và vệ sinh. Dùng thuốc để cường thân ích thọ là việc nên làm, song theo phép dưỡng sinh trường thọ thì phải  “biện chứng thi trị”, nghĩa là phải căn cứ vào đặc điểm thể chất và tình hình cụ thể của mỗi người mà lựa chọn dùng thuốc cho phù hợp, cơ thể thiếu cái gì thì bù đắp cho cái đó, không được sử dụng vô độ, bừa bãi. Nước chảy thường xuyên thì hôi thối, trục cánh cửa luôn quay thì không han gỉ, cơ thể con người cũng cần vận động và tập luyện thường xuyên mới mong có được sức khỏe và trường thọ.

Ăn uống là điều kiện cơ bản để duy trì sự sống và quá trình sinh trưởng, phát dục của cơ thể.

Dưỡng tâm

Còn gọi là dưỡng thần, nghĩa là sử dụng các biện pháp cần thiết để điều hòa đời sống tinh thần, tình cảm cốt sao được ổn định và cân bằng. Theo y học cổ truyền, thần là một trong ba thứ cực kỳ quan trọng (tam bảo) của nhân thể cùng với tinh và khí. Vả lại, một trong những quan điểm cơ bản của y học cổ truyền phương Đông là hình thần hợp nhất, nghĩa là giữa thể chất và tinh thần luôn có mối quan hệ biện chứng hết sức mật thiết. Cho nên muốn cho thân thể cường tráng và trường thọ, nhất thiết phải chủ động xác lập cho được một đời sống tinh thần khỏe mạnh. Nói như danh y Tuệ Tĩnh là phải thanh tâm, quả dục để tồn thần. Quách Quang Bá dưỡng sinh gia trứ danh Trung Hoa cũng nói “ Thân mình có bệnh chính mình biết, thân bệnh thì nên chữa bệnh sẽ hết mà rối loạn bệnh tất nguy”.

Mỹ dung

Có nghĩa là sắc đẹp và làm đẹp nhưng ở đây phải hiểu mỹ dung không chỉ giới hạn ở khuôn mặt và hình hài bên ngoài mà điều quan trọng là phải tạo được cái đẹp có tính tự nhiên và chỉnh thể, đẹp cả trong lẫn ngoài, cả thể xác và tâm hồn. Trong mỹ dung dưỡng sinh cổ truyền phương Đông, điều đó có nghĩa là phải tuân thủ triệt để nguyên tắc “ hình thần kiêm cố, nội ngoại đồng trị”. Sở dĩ cần làm như vậy là vì: vùng mặt chỉ là một bộ phận của cơ thể con người, muốn đạt được mục đích làm đẹp mà chỉ bảo dưỡng vùng mặt không thôi thì chưa đủ. Phải làm công năng tạng phủ điều hòa, kinh mạch vận hành thông suốt, khí huyết toàn thân vượng thịnh thì không những chỉ riêng bộ mặt mà dung mạo toàn thân toát lên vẻ đẹp tự nhiên và bền vững.

Làm công năng tạng phủ điều hòa, kinh mạch vận hành thông suốt, khí huyết toàn thân vượng thịnh thì không những chỉ riêng bộ mặt mà dung mạo toàn thân toát lên vẻ đẹp tự nhiên và bền vững.

Nguyên tắc dưỡng sinh trường thọ?

Có thể thấy nội dung của phương pháp dưỡng sinh trường thọ hết sức sâu rộng và phong phú, tuy nhiên muốn đạt được hiệu quả cao nhất cần phải đảm bảo tuân thủ triệt để 4 nguyên tắc cơ bản sau đây:

Thuận ứng với hoàn cảnh là cơ sở

Mục đính của phép dưỡng sinh trường thọ là làm cho con người càng ngày càng thích ứng với mọi hoàn cảnh tự nhiên và xã hội, đồng thời thông qua sự thích ứng này mà đạt được mục đích của phép dưỡng sinh. Với môi trường tự nhiên, cổ nhân khuyên phải thuận thiên thời, tức là phải thích ứng với tự nhiên và phải lợi dụng tự nhiên nhằm bảo vệ, tăng cường sức khỏe, sách Hoàng đế nội kinh viết: mùa hạ. hàng ngày nên dậy sớm để thuận ứng với sự hưng thịnh của dưỡng khí, đi ngủ muộn một chút để thuận với âm khí suy vi.

Vận động hợp lý là then chốt

Phương pháp dưỡng sinh trường thọ luôn đặt con người và sự vật trong thế vận động và cũng lấy đó để đạt được mục đích đem lại cho sức khỏe mạnh về tâm hồn, thể xác cho con người. Y thư cổ viết: “ Sinh mạng tại vu vận động” (sự sống là vận động ) hay “hình bất động tắc tinh bất lưu, tinh bất lưu tắc khí uất” (cơ thể không vận động thì tinh không lưu, tinh không lưu thông thì khí bị uất lại). Bởi vậy cổ nhân khuyên nên “tập hít thở, thở ra khí cũ, hít vào khí mới, như con gấy vươn thân, con chim vỗ cánh là để sống lâu vậy” hay “hết thảy những ngày khí hậu bình thường, đều tùy trời nóng lạnh mà ra khỏi nhà đi bộ 3 dặm, 2 dặm, 300 bước, 200 bước đều tốt” ( theo sách Bảo sinh danh) hay “theo đạo dưỡng sinh, không nên đi nằm sau khi ăn hoặc không ngồi suốt ngày, vì như thế làm khí huyết ngưng kết, lâu dần ắt tổn thọ” (theo sách Thọ thế bảo nguyên). Có thể nói, xa rời và thủ tiêu nguyên tắc vận động hợp lý thì cái gọi là “dưỡng sinh” sẽ không còn ý nghĩa.

Phương pháp dưỡng sinh trường thọ luôn đặt con người và sự vật trong thế vận động và cũng lấy đó để đạt được mục đích đem lại cho sức khỏe mạnh về tâm hồn, thể xác cho con người.

Cân bằng và hoàn thiện là hai yêu cầu

Cân bằng là cơ sở của sức khỏe, dưỡng sinh cũng lấy cân bằng làm mục tiêu để vươn tới. Bất luận phương pháp dưỡng sinh nào cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc đảm bảo sự cân băng và toàn diện cơ thể. Ăn uống không nên thiên lệch, lao động không được quá sức, suy nghĩ chớ nên cực đoan, tình dục cũng đừng thái quá…Cần vận động tổng hợp các biện pháp thì mới mong đạt hiệu quả cao nhất của phép dưỡng sinh trường thọ. Ví như, cổ nhân khuyên nên ăn đầy đủ và cân đối giữa ngũ cốc, thịt cá, hoa quả và rau cỏ; hay phải luôn luôn chú ý cân bằng âm dương trong đời sống tinh thần vì “nộ thương can, hỉ thương tâm, tư thương tỳ, ưu thương kế, khủng thương thận” (giận quá hại can, mừng quá hại tâm, suy nghĩ quá hại tỳ, ưu phiền quá hại phế, sợ hãi quá hại thận).

Chế nghi vận dụng là thường quy

Theo y học cổ truyền, mỗi con người là một vũ trụ thu nhỏ, bởi vậy mỗi cá thể đều có những đặc điểm khác nhau về cấu trúc cơ thể, tuổi tác, giới tính, điều kiện sống và làm việc, tình trạng bệnh tật…, hơn nữa lại được đặt trong một khoảng không gian và thời gian không giống nhau. Cho nên phương pháp dưỡng sinh cũng phải tuân thủ nguyên tắc “nhân chân chế nghi, nhân thời chế nghi, nhân địa chế nghi”, nghĩa là phải tùy người, tùy thời, tùy nơi mà vận dụng cho phù hợp mới mong đạt được hiệu quả mỹ mãn.

Skcs.vn (theo Tri thức trẻ)