Biến thể covid 19 JN.1: Cảnh báo những bất thường

Theo các báo cáo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết tỷ lệ bệnh nhân mắc Covid-19 đang gia tăng trở lại tại châu Âu và một số quốc gia trên toàn thế giới do một biến thể mới phát triển nhanh chóng mang tên JN.1. Dòng biến thể này làm tăng nguy cơ viêm phổi nặng và 2 triệu chứng khác là khó ngủ và stress. Tháng 12.2023 thế giới ghi nhận gần 10.000 ca tử vong do Covid-19, số ca nhập viện tăng 42% so với tháng liền kề.

Dữ liệu khảo sát mới từ Anh, nơi dịch cúm và Covid-19 đang gia tăng cho thấy các triệu chứng phổ biến khi nhiễm JN.1 gồm chảy nước mũi chiếm 31,1%, ho chiếm 22,9%. Các triệu chứng khác như đau đầu (20,1%), mệt mỏi (19,6%), đau cơ (15,8%), đau họng (13,2%). Đặc biệt, có 2 triệu chứng khác thường đó là khó ngủ (10,8%) và lo lắng (10,5%).

Tại Mỹ, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) cho biết các báo cáo về bệnh hô hấp hiện đã đạt mức "cao" hoặc "rất cao" ở nhiều tiểu bang hoặc thành phố lớn của Mỹ, khi xu hướng của Covid-19 và bệnh cúm gia tăng nhiều nơi. Biến thể Covid-19 mới đang phát triển nhanh chóng là JN.1. Tương tự, tại Việt Nam JN.1 đã chiếm 27,1% trong các mẫu được giải trình tự gen ở tuần 48 so với mức chỉ 3,3%, sau 4 tuần vì vậy Việt Nam đang tăng cường giám sát biến thể mới này.

Theo Times Of India, biến thể JN.1 dường như gây áp lực cao hơn với mô phổi, có khả năng dẫn đến các trường hợp viêm phổi nặng hơn so với các biến thể trước đó. Quá trình nghiên cứu nguyên nhân gây viêm phổi của biến thể JN.1 cho thấy những thay đổi nhất định trong protein gai của virus và các thành phần quan trọng khác có thể tạo điều kiện cho sự xâm nhập vào các tế bào phổi hiệu quả hơn, dẫn đến phản ứng viêm tăng cao. Do đó điều cần làm hiện tại là theo dõi sát các triệu chứng như ho dai dẳng, khó thở và sốt là vô cùng quan trọng vì can thiệp kịp thời có thể giúp ngăn ngừa tiến triển thành viêm phổi nặng.

Thông tin mới về biến thể JN.1 theo CDC Hoa Kỳ

Cách thức lây lan của các biến thể:

Loại vi-rút gây ra COVID-19 liên tục thay đổi theo thời gian. Đôi khi những thay đổi này cho phép các biến thể mới lây lan hiệu quả hơn.

Mức độ phổ biến: 

CDC dự đoán rằng biến thể JN.1 chiếm khoảng 15-29% dân số ở Hoa Kỳ tính đến ngày 8 tháng 12 năm 2023. Thông tin thêm về những dự đoán này, bao gồm cả lý do JN.1 xuất hiện riêng trên Nowcast lần đầu tiên thời gian, có sẵn trong phần dưới đây.

CDC dự đoán rằng biến thể JN.1 sẽ tiếp tục tăng theo tỷ lệ trình tự bộ gen SARS-CoV-2. Nó hiện là biến thể phát triển nhanh nhất ở Hoa Kỳ.

Lịch sử: 

JN.1 có liên quan chặt chẽ với biến thể BA.2.86 mà CDC đã theo dõi từ tháng 8.

Mặc dù BA.2.86 và JN.1 nghe có vẻ rất khác nhau do cách đặt tên các biến thể, chỉ có một thay đổi duy nhất giữa JN.1 và BA.2.86 trong protein tăng đột biến.

JN.1 được phát hiện lần đầu tiên tại Hoa Kỳ vào tháng 9 năm 2023. Đến cuối tháng 10, nó chỉ chiếm chưa đến 0,1% số lượng virus SARS-CoV-2.

Trước đây, JN.1 được nhóm với BA.2.86 trên Trình theo dõi dữ liệu COVID.

Tác động biến thể JN.1: 

Sự phát triển liên tục của biến thể JN.1 cho thấy rằng nó có khả năng lây truyền cao hơn hoặc trốn tránh hệ thống miễn dịch của con người tốt hơn. Tại thời điểm này, không có bằng chứng nào cho thấy biến thể JN.1 gây ra nguy cơ gia tăng đối với sức khỏe cộng đồng so với các biến thể hiện đang lưu hành khác.

Không có dấu hiệu cho thấy mức độ nghiêm trọng gia tăng từ biến thể JN.1 tại thời điểm này.

Vắc xin ngừa COVID-19 được cập nhật dự kiến ​​sẽ tăng cường khả năng bảo vệ chống lại JN.1, giống như đối với các biến thể khác.

Như đã lưu ý trong các bản cập nhật trước đó, các xét nghiệm và phương pháp điều trị COVID-19 dự kiến ​​sẽ có hiệu quả đối với JN.1.

Sự tăng trưởng nhanh chóng của JN.1 so với các biến thể khác đặt ra câu hỏi liệu biến thể này có thể làm tăng số ca nhiễm trùng hay không.

Hoạt động liên quan đến COVID-19 hiện đang gia tăng ở Hoa Kỳ. Chúng tôi dự đoán mức tăng này vì COVID-19 có xu hướng tăng và đạt đỉnh vào cuối mùa hè, sau đó lại đạt đỉnh vào khoảng đầu năm mới. CDC sẽ giám sát chặt chẽ hoạt động của COVID-19 và sự lây lan của JN.1.

Triệu chứng biến thể JN.1:

Hiện tại vẫn chưa biết liệu nhiễm JN.1 có tạo ra các triệu chứng khác với các biến thể khác hay không.

Nhìn chung, các triệu chứng của COVID-19 có xu hướng giống nhau giữa các biến thể.

Các loại triệu chứng và mức độ nghiêm trọng của chúng thường phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng miễn dịch và sức khỏe tổng thể của một người hơn là biến thể nào gây nhiễm trùng.

Để bảo vệ sức khoẻ bản thân, gia đình và cộng đồng, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần thực hiện các biện pháp bảo vệ cá nhân và tuân thủ các hướng dẫn y tế từ Bộ Y Tế như tiêm phòng bằng vắc xin, tiêm các mũi nhắc lại theo quy định để giảm nguy cơ nhiễm bệnh và nguy cơ bệnh nặng. Đeo khẩu trang khi ở những nơi công cộng, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng ít nhất 20 giây hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn tay nếu không có nước, tránh chạm vào mặt và mắt bằng tay đặc biệt sau khi chạm vào bề mặt có thể nhiễm virus, tránh đi lại không cần thiết đặc biệt là đến những khu vực có số ca nhiễm cao, tránh tiếp xúc với những người có triệu chứng của bệnh, như ho, sổ mũi, hoặc sốt & đi khám sức khỏe định kỳ để theo dõi sức khỏe…

Với phương châm đón xuân Giáp Thìn 2024 an toàn phòng tránh dịch bệnh lây lan, Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) đã có công văn đề nghị sở y tế các tỉnh, thành tham mưu UBND sớm ban hành kế hoạch phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm năm 2024; huy động nguồn lực, sự tham gia của các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội đối với công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm, nhất là trong dịp tết nguyên đán. Chỉ đạo trung tâm kiểm soát bệnh tật và các đơn vị y tế dự phòng trên địa bàn thường xuyên, liên tục theo dõi, giám sát chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên địa bàn, theo dõi sự gia tăng các trường hợp mắc bệnh lây qua đường hô hấp, các trường hợp viêm phổi nặng do virus…

Suckhoecuocsong.vn